Besluit tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 29 juni 2018 houdende nadere regels betreffende de aanwijzing van de houders van de interoperabiliteitscertificaten en de validatie van de berichtenstromen in het kader van het databeleid, wat betreft het efficiënter maken van gegevensuitwisselingen binnen het Vlaams Datanetwerk
- Documenttype
- Besluit
- Publicatiedatum
- 22 juni 2026
- Status
- Geldig
- Trefwoorden
- digitale overheid databeleid interoperabiliteit gegevensuitwisseling Vlaams Datanetwerk regelgeving
De Vlaamse Regering,
Gelet op het decreet van 10 februari 2017 betreffende het Vlaamse gegevensbeleid en de digitale overheid, artikel 12, artikel 14 en artikel 21;
Gelet op het besluit van de Vlaamse Regering van 29 juni 2018 houdende nadere regels betreffende de aanwijzing van de houders van de interoperabiliteitscertificaten en de validatie van de berichtenstromen in het kader van het databeleid, het laatst gewijzigd bij het besluit van de Vlaamse Regering van 22 maart 2024;
Gelet op het advies van de Inspectie van Financiën, gegeven op 20 januari 2025;
Gelet op het akkoord van de Vlaamse minister, bevoegd voor de begroting, gegeven op 13 februari 2025;
Gelet op het advies van de Vlaamse Toezichtcommissie voor de verwerking van persoonsgegevens, gegeven op 12 december 2024;
Op voorstel van de Vlaamse minister bevoegd voor Digitalisering en Bestuurszaken;
Na beraadslaging,
Besluit:
Hoofdstuk 1. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 29 juni 2018 houdende nadere regels betreffende de aanwijzing van de houders van de interoperabiliteitscertificaten en de validatie van de berichtenstromen in het kader van het databeleid
Artikel 1. ( 01/04/2025 - Begripsbepalingen aangepast en aangevuld )
In artikel 1 van het besluit van de Vlaamse Regering van 29 juni 2018 houdende nadere regels betreffende de aanwijzing van de houders van de interoperabiliteitscertificaten en de validatie van de berichtenstromen in het kader van het databeleid, het laatst gewijzigd bij het besluit van de Vlaamse Regering van 22 maart 2024, worden de volgende wijzigingen aangebracht:
- de definitie van “interoperabiliteitscertificaat” wordt vervangen door wat volgt: “interoperabiliteitscertificaat: een door de Vlaamse overheid afgeleverd attest dat, na een conformiteitsonderzoek, bevestigt dat een organisatie, een informatiesysteem of een platform voldoet aan de door de Vlaamse overheid vastgestelde interoperabiliteits-, beveiligings- en prestatie-eisen voor gegevensuitwisseling.”;
- er worden, in alfabetische volgorde, de volgende definities ingevoegd: “berichtenprofiel: de door of namens de Vlaamse overheid gepubliceerde, machineleesbare specificatie van een berichtenstroom, inclusief het gegevensmodel, de validatieregels, de kwaliteitsnormen en de prestatie-eisen.”; “prestatie-indicator: een meetbare norm voor beschikbaarheid, doorvoer, latentie of betrouwbaarheid van een gegevensuitwisseling, vastgesteld door of krachtens dit besluit.”; “trustregister: een door de Vlaamse overheid beheerde, publiek raadpleegbare lijst van geldige interoperabiliteitscertificaten en hun reikwijdte.”; “validatiecache: een door of namens de Vlaamse overheid beheerd mechanisme dat hergebruik van recente, positieve validatieresultaten voor identieke berichten mogelijk maakt.”; “Vlaams Datanetwerk: het federatieve geheel van door of namens de Vlaamse overheid beheerde voorzieningen voor veilige, gestandaardiseerde en gecontroleerde uitwisseling van gegevens tussen overheidsinstanties en met externe partners.”.
Artikel 2. ( 01/04/2025 - Termijnen en procedure voor aanwijzing van houders )
In artikel 3 van hetzelfde besluit wordt paragraaf 2 vervangen door wat volgt:
Ҥ2. De aanwijzing van houders van interoperabiliteitscertificaten gebeurt op aanvraag van de betrokken organisatie via het door de Vlaamse overheid ter beschikking gestelde digitale loket. De beslissing wordt genomen binnen een termijn van twintig werkdagen na ontvangst van een volledig dossier. Wanneer bijkomende informatie vereist is, wordt de beslissingstermijn opgeschort tot de dag na de ontvangst van de aanvullende informatie.
De aanwijzing vermeldt uitdrukkelijk de reikwijdte, met inbegrip van de betrokken berichtenprofielen en, in voorkomend geval, de dekking op systeem- of platformniveau.”
In hetzelfde artikel wordt een paragraaf 3 ingevoegd, die luidt als volgt:
“§3. De Vlaamse overheid publiceert de aanwijzingen en hun reikwijdte onverwijld in het trustregister.”
Artikel 3. ( 01/04/2025 - Invoeging van artikel 3/1 betreffende groeps- en platformcertificaten )
In hetzelfde besluit wordt na artikel 3 een artikel 3/1 ingevoegd, dat luidt als volgt:
“Art. 3/1. Groeps- en platformcertificaten
§1. Onverminderd artikel 3 kan een interoperabiliteitscertificaat worden afgeleverd op naam van een entiteit die optreedt als houder voor een groep van organisaties of voor een gegevensuitwisselingsplatform, voor zover deze entiteit verantwoordelijk is voor de end-to-end naleving van de toepasselijke normen.
§2. Een groeps- of platformcertificaat dekt enkel de berichtenprofielen en omgevingen die expliciet in de certificaatbeschrijving zijn opgenomen. De houder ziet erop toe dat elke deelnemer die onder het certificaat opereert, aantoonbaar voldoet aan de technische en organisatorische voorwaarden.
§3. De Vlaamse overheid kan nadere voorwaarden bepalen voor de toekenning, het beheer en de hernieuwing van groeps- en platformcertificaten.”
Artikel 4. ( 01/04/2025 - Vervanging van artikel 6 betreffende validatie van berichtenstromen )
Artikel 6 van hetzelfde besluit wordt vervangen door wat volgt:
“Art. 6. Validatie van berichtenstromen
§1. Voor elke berichtenstroom binnen het Vlaams Datanetwerk wordt een passende validatie uitgevoerd, bestaande uit ten minste een syntactische en semantische controle, afgestemd op het toepasselijke berichtenprofiel.
§2. De validatieaanpak is risicogebaseerd en houdt rekening met het volume, de gevoeligheid en het doel van de verwerking. Voor hoogvolumeberichtenstromen kan steekproefsgewijze ex post-validatie worden toegepast, op voorwaarde dat de berichten afkomstig zijn van een systeem of platform met een geldig interoperabiliteitscertificaat en voorzien zijn van een onvervalsbare audittrail.
§3. Berichten die conform zijn aan een door de Vlaamse overheid goedgekeurde en in het API-register gepubliceerde referentie-implementatie, komen in aanmerking voor versnelde validatie. De voorwaarden voor versnelde validatie worden bekendgemaakt in technische richtlijnen.
§4. De resultaten van validatie worden gelogd op een wijze die toereikend is voor toezicht en audit. Positieve validatieresultaten kunnen, met inachtneming van artikel 9/1, gedurende hun geldigheidsduur worden hergebruikt.”
Artikel 5. ( 01/10/2025 - Invoeging van artikel 6/1 betreffende prestatie-eisen voor gegevensuitwisseling )
In hetzelfde besluit wordt na artikel 6 een artikel 6/1 ingevoegd, dat luidt als volgt:
“Art. 6/1. Prestatie-eisen voor gegevensuitwisseling
§1. Voor gegevensuitwisselingen binnen het Vlaams Datanetwerk gelden ten minste de volgende prestatie-indicatoren, tenzij in het toepasselijke berichtenprofiel strengere normen zijn vastgesteld: a) beschikbaarheid van de koppelvlakken: 99,5% per kalendermaand; b) end-to-end latentie P95 voor synchrone verzoeken binnen het Vlaamse administratieve netwerk: maximaal 500 milliseconden; c) maximale tijd tot eerste byte voor synchrone antwoorden: 200 milliseconden P95; d) voor asynchrone verwerkingen: een maximale wachtrijduur van 5 minuten P95.
§2. Afwijkingen op de in §1 bedoelde normen kunnen enkel mits voorafgaande motivering en goedkeuring door de functioneel bevoegde entiteit, en worden gepubliceerd bij het betrokken berichtenprofiel.
§3. Houders van interoperabiliteitscertificaten meten en registreren de prestatie-indicatoren continu en stellen deze meetgegevens ter beschikking via geautomatiseerde rapportering aan het centrale datamonitoringsplatform van de Vlaamse overheid, volgens de nadere richtlijnen.”
Artikel 6. ( 01/07/2025 - Vervanging van artikel 8 betreffende rapportering en audit )
Artikel 8 van hetzelfde besluit wordt vervangen door wat volgt:
“Art. 8. Rapportering en audit
§1. Houders van interoperabiliteitscertificaten rapporteren elk kwartaal, via het door de Vlaamse overheid ter beschikking gestelde sjabloon, over: a) conformiteit met de geldende berichtenprofielen; b) bevindingen van validatie en eventuele correctieve maatregelen; c) prestaties zoals bepaald in artikel 6/1; d) significante incidenten met impact op beschikbaarheid, integriteit of vertrouwelijkheid.
§2. De Vlaamse overheid kan thematische audits uitvoeren. De houders werken hieraan mee en verlenen toegang tot relevante documentatie, registers en logbestanden.
§3. Geaggregeerde rapporteringen en kernindicatoren worden publiek gemaakt, met inachtneming van wettelijke beperkingen inzake vertrouwelijkheid en gegevensbescherming.”
Artikel 7. ( 01/04/2025 - Invoeging van artikel 8/1 betreffende publicatie en standaardisatie )
In hetzelfde besluit wordt na artikel 8 een artikel 8/1 ingevoegd, dat luidt als volgt:
“Art. 8/1. Publicatie en standaardisatie
§1. Elk berichtenprofiel en de bijbehorende referentie-artefacten worden gepubliceerd in het API-register van de Vlaamse overheid en in de federatieve metadata-catalogus.
§2. Nieuwe of significant gewijzigde gegevensuitwisselingen binnen het Vlaams Datanetwerk maken, behoudens gemotiveerde afwijking, gebruik van door de Vlaamse overheid vastgelegde standaarden voor authenticatie, autorisatie, gegevensmodellering en transport.
§3. De Vlaamse overheid kan technische implementatierichtlijnen vaststellen die bindend zijn voor de toepassing van dit besluit.”
Artikel 8. ( 01/04/2025 - Invoeging van artikel 9/1 betreffende validatiecache en bewaring )
In hetzelfde besluit wordt na artikel 9 een artikel 9/1 ingevoegd, dat luidt als volgt:
“Art. 9/1. Validatiecache en bewaring
§1. De Vlaamse overheid beheert een validatiecache waarmee positieve validatieresultaten voor identieke berichten, binnen een geldigheidstermijn van maximaal zeven dagen, kunnen worden hergebruikt om herhaalde validatie te vermijden.
§2. Loggegevens van validatie worden gedurende honderdtachtig dagen bewaard voor toezicht, audit en incidentanalyse, en daarna geanonimiseerd of verwijderd, behoudens wettelijke verplichtingen tot langere bewaring.”
Hoofdstuk 2. Overgangsbepalingen
Artikel 9. ( 01/04/2025 - Overgang inzake bestaande certificaten )
Interoperabiliteitscertificaten die geldig zijn op de datum van inwerkingtreding van dit besluit blijven geldig tot de vermelde einddatum, en uiterlijk tot twaalf maanden na de datum van inwerkingtreding van artikel 5. Bij hernieuwing worden zij, in voorkomend geval, omgezet naar een groeps- of platformcertificaat overeenkomstig artikel 3/1.
Artikel 10. ( 01/04/2025 - Gefaseerde invoering risicogebaseerde validatie )
De in artikel 4 bedoelde risicogebaseerde validatie wordt gefaseerd ingevoerd. Tot en met 31 december 2025 kan, voor bestaande berichtenstromen met een gedocumenteerd laag risico en aantoonbare historische conformiteit, een validatie-regime met verlaagde steekproefdrequentie worden toegepast, mits voorafgaande kennisgeving aan de Vlaamse overheid via het digitale loket.
Hoofdstuk 3. Inwerkingtreding
Artikel 11. ( 01/04/2025 - Inwerkingtredingsbepalingen )
Dit besluit treedt in werking op 1 april 2025, met uitzondering van artikel 6, dat in werking treedt op 1 juli 2025, en artikel 5, dat in werking treedt op 1 oktober 2025. De Vlaamse minister, bevoegd voor Digitalisering, kan nadere uitvoeringsrichtlijnen vaststellen en de in dit besluit bedoelde technische artefacten en registers aanwijzen of wijzigen.