Besluit tot wijziging van het ministerieel besluit van 22 december 2025 houdende tijdelijke aanvullende maatregelen voor het jaar 2026 tot het behoud van de netstabiliteit in het elektriciteitsdistributienet
- Documenttype
- Besluit
- Publicatiedatum
- 23 oktober 2026
- Status
- Geldig
- Trefwoorden
- elektriciteit distributienet netstabiliteit netcongestie ministerieel besluit datadeling
De Vlaamse minister van Energie en Klimaat,
Gelet op het decreet van 19 juni 2020 betreffende het elektriciteitsdistributienet en de organisatie van de netbeheerder, artikel 7, 12, 24 en 38;
Gelet op het besluit van de Vlaamse Regering van 15 september 2024 betreffende de operationele borging van de netstabiliteit in de elektriciteitsdistributienetten, artikel 5 en 11;
Gelet op het ministerieel besluit van 22 december 2025 houdende tijdelijke aanvullende maatregelen voor het jaar 2026 tot het behoud van de netstabiliteit in het elektriciteitsdistributienet;
Gelet op het advies van de Vlaamse Regulator voor Energievoorziening, gegeven op 08 december 2025;
Gelet op de hoogdringendheid omwille van de toegenomen simultane injectie en afname op laagspanning tijdens piekuren in de winterperiode, waardoor aanvullende en precisere sturingsmaatregelen vereist zijn ter voorkoming van lokale congestie en frequentie-afwijkingen;
Overwegende dat een tijdige bekendmaking van voorspellingsgegevens, uniforme datastromen en een afgestemd uitzonderingskader noodzakelijk zijn om de continuïteit van de elektriciteitslevering te vrijwaren en disproportionele impact op kritieke gebruikers te vermijden;
Artikel 1. ( 15/01/2026 - Begripsbepalingen )
In artikel 1 van het ministerieel besluit van 22 december 2025 houdende tijdelijke aanvullende maatregelen voor het jaar 2026 tot het behoud van de netstabiliteit in het elektriciteitsdistributienet, worden de volgende wijzigingen aangebracht:
1° in het 6°, wordt de definitie vervangen door wat volgt:
"6° piekperiode: het door de netbeheerder aangekondigde tijdsvenster waarin, gelet op de voorspelde belasting en productie op wijkniveau, een verhoogd risico op lokale congestie of spanningsafwijking bestaat;";
2° er worden twee bepalingen toegevoegd, die luiden als volgt:
"14° flexvermogen: het deel van het aangesloten vermogen dat technisch en contractueel kan worden gestuurd, beperkt, geschakeld of verschoven, zonder onherstelbare schade of disproportionele hinder;
15° tijdvenster met verhoogd netrisico: een piekperiode waarvoor de netbeheerder ten minste de dag voordien vóór 16.00 uur op een publiek toegankelijke elektronische platform een waarschuwing publiceert, met vermelding van de betrokken feederzones, de vermoedelijke oorzaak en de gevraagde reductieparameters. De waarschuwing bevat een tijdstempel in ISO 8601-formaat met secondenprecisie en de vermelde uren worden opgegeven in Belgische wettelijke tijd.".
Artikel 2. ( 15/01/2026 - Aanpassing injectie- en afnamelimieten )
In artikel 3 van hetzelfde besluit worden paragraaf 2 en paragraaf 3 vervangen door wat volgt:
"§2. Voor residentiële aansluitingen met decentrale productie tot en met 10 kVA geldt tijdens een tijdvenster met verhoogd netrisico een dynamische injectielimiet, uitgedrukt als een percentage van het technisch beschikbaar vermogen. Het technisch beschikbaar vermogen wordt geïnterpreteerd als de maximaal haalbare AC-uitgang van de omvormer bij 25 °C omgevingstemperatuur en een referentienetspanning van 230 V, bepaald op kwartierbasis conform IEC 61000-4-30, klasse A. De limiet wordt door de netbeheerder kenbaar gemaakt in de waarschuwing als volgt:
- november tot en met maart: 40% tussen 06.30 uur en 09.30 uur en 30% tussen 17.00 uur en 21.30 uur;
- april en oktober: 60% tussen 07.00 uur en 09.00 uur en 50% tussen 18.00 uur en 21.00 uur;
- mei tot en met september: 70% tussen 18.00 uur en 21.00 uur.
De netbeheerder kan voor specifieke feederzones een afwijkende limiet van maximaal 10 procentpunten opleggen, mits motivering in de waarschuwing. Hierbij wordt een schakeltolerantie van maximaal 120 seconden aan de aanvang en het einde van elk tijdsvenster aanvaard.
§3. Voor kleinhandelige aansluitingen met een aansluitvermogen groter dan 10 kVA en tot en met 160 kVA geldt tijdens een tijdvenster met verhoogd netrisico een gelijktijdigheidsfactor voor afname en injectie, waarbij de som van de kwartiergemiddelde afname en injectie niet hoger mag zijn dan 80% van het contractueel aansluitvermogen. Indien een automatische kwartierwaardenmeter aanwezig is, wordt de beperking toegepast op kwartierbasis; bij ontbreken daarvan geldt een uniform profielreductie van 25% op de referentiedag."
Artikel 3. ( 01/03/2026 - Publicatieverplichtingen en data-uitwisseling )
In hetzelfde besluit wordt na artikel 5 een artikel 5/1 ingevoegd, dat luidt als volgt:
"Art. 5/1. Publicatie van voorspellingen en gestandaardiseerde data-uitwisseling
§1. De netbeheerders publiceren dagelijks, uiterlijk om 15.00 uur, Belgische wettelijke tijd, met een maximaal tolerantievenster van 90 seconden, voor de volgende kalenderdag per feederzone een samenvattende voorspelling van belasting, decentrale productie, spanningsbandrisico en de indicatieve noodzaak tot sturing, op een publiek platform dat minimaal de volgende gegevens bevat:
- tijdsvakken van verhoogd netrisico met start- en einduur;
- beoogde reductiepercentages per aansluitcategorie;
- contact- en escalatiepunten voor marktpartijen;
- versie- en tijdstempel van publicatie.
§2. De leveranciers, aggregatoren en dienstverleners voor flexibiliteit ontvangen via een beveiligd gegevensknooppunt, beheerd door de netbeheerders, machineleesbare berichten met de zonecodes, tijdsvakken en reductieparameters. De berichten volgen de door de Vlaamse Regulator voor Energievoorziening goedgekeurde gegevensstandaard "Vlaams Netsturing-2026".
§3. De netbeheerders registreren en archiveren de gegevenstransacties gedurende ten minste vijf jaar. De Vlaamse Regulator voor Energievoorziening krijgt op verzoek kosteloze toegang tot de relevante gegevensbestanden."
Artikel 4.
Dit artikel is nog niet in werking. Hieronder vindt u de eerste "toekomstige versie".
( Datum afhankelijk van externe gebeurtenis - Sanctiekader bij operationele activering van het handhavingsportaal )
In artikel 7 van hetzelfde besluit worden paragraaf 1 en paragraaf 4 vervangen door wat volgt:
"§1. Bij vaststelling van niet-naleving van de in artikel 3 vastgestelde injectie- en afnamelimieten kan de netbeheerder, na een gemotiveerde waarschuwing, een administratieve geldboete opleggen. De boete bedraagt per inbreuk en per aansluiting:
- 250 euro bij de eerste inbreuk binnen een periode van twaalf maanden;
- 1.000 euro bij de tweede inbreuk binnen dezelfde periode;
- 5.000 euro bij elke volgende inbreuk binnen dezelfde periode.
Indien de geconstateerde overschrijding meer dan 30% boven de opgelegde limiet ligt, kunnen de bedragen verdubbeld worden. Boeten worden niet opgelegd indien de aangeslotene aantoont dat een technisch defect buiten zijn redelijke controle de overschrijding heeft veroorzaakt en dit binnen vijf werkdagen na de vaststelling meldt.
§4. De boeteoplegging gebeurt uitsluitend via het digitale handhavingsportaal "Netsturing Toezicht", na voorafgaande kennisgeving met vermelding van de feiten, de toepasselijke bepaling en de berekeningsmethode. De kennisgeving wordt elektronisch ondertekend met een gekwalificeerd certificaat conform Verordening (EU) nr. 910/2014 (eIDAS) en bevat een uniek referentienummer van achttien alfanumerieke tekens. De aangeslotene beschikt over een termijn van dertig dagen om schriftelijk verweer in te dienen. De beslissing wordt gemotiveerd meegedeeld en is vatbaar voor administratief beroep bij de Vlaamse Regulator voor Energievoorziening binnen dertig dagen na kennisgeving."
Artikel 5. ( 15/01/2026 - Vrijstellingen en uitzonderingen )
In artikel 9 van hetzelfde besluit worden de volgende wijzigingen aangebracht:
1° in paragraaf 1 wordt na het tweede lid een lid ingevoegd, dat luidt als volgt:
"Voor kritieke infrastructuur in de zorg-, water-, telecom- en mobiliteitssector kan de netbeheerder op aanvraag een tijdelijke vrijstelling toekennen voor maximaal zestig dagen, indien uit een risicoanalyse blijkt dat toepassing van de limieten een onmiddellijk en significant veiligheids- of continuïteitsrisico veroorzaakt.";
2° in paragraaf 2 wordt het woord "gemotiveerd" vervangen door "technisch en operationeel gemotiveerd" en worden de woorden "binnen vijftien dagen" vervangen door "binnen tien werkdagen";
3° er wordt een paragraaf 4 toegevoegd, die luidt als volgt:
"§4. Een toegekende vrijstelling omvat steeds:
- de identificatie van de aansluiting en de verantwoordelijke exploitant;
- het toepassingsgebied in tijd en in capaciteit;
- de mitigerende maatregelen die de aanvrager neemt om de netimpact te beperken;
- de voorwaarden voor tussentijdse evaluatie en intrekking."
Artikel 6. ( 15/01/2026 - Overgangsbepalingen 2026 )
In hetzelfde besluit wordt na artikel 10 een artikel 10/1 ingevoegd, dat luidt als volgt:
"Art. 10/1. Overgangsregeling februari – april 2026
§1. In de periode van 1 februari 2026 tot en met 30 april 2026 gelden voor residentiële aansluitingen met decentrale productie tot en met 10 kVA tijdens tijdvensters met verhoogd netrisico de volgende versoepelingen:
- de injectielimiet wordt verhoogd met 10 procentpunten ten opzichte van artikel 3, §2;
- de tijdsvensters in de avondpiek worden verkort met dertig minuten aan de eindzijde;
- de netbeheerder kan testacties uitvoeren met vrijwillige deelnemers voor fijnmaziger sturing, mits voorafgaande schriftelijke toestemming.
§2. De netbeheerders rapporteren uiterlijk op 31 mei 2026 aan de Vlaamse Regulator voor Energievoorziening over de effecten van de overgangsregeling op spanningskwaliteit, congestie-incidenten en klantimpact."
Artikel 7. ( 15/01/2026 - Inwerkingtreding )
Dit besluit treedt in werking op 15 januari 2026, met uitzondering van artikel 3, dat in werking treedt op 1 maart 2026, en artikel 4, dat in werking treedt op de datum waarop het digitale handhavingsportaal "Netsturing Toezicht" door de Vlaamse Regulator voor Energievoorziening als operationeel wordt bekendgemaakt.
De netbeheerders brengen binnen tien werkdagen na 15 januari 2026 een geactualiseerd communicatieplan en technische nota betreffende de uitvoering van dit besluit ter kennis van de Vlaamse Regulator voor Energievoorziening.