Besluit tot wijziging van het ministerieel besluit van 3 december 2024 over bijzondere situaties rond aanwijzingen van operatoren voor het steunmechanisme voor onderzoeksjournalistiek, wat betreft bijzondere situaties rond aanwijzingen van operatoren voor samenwerkingsverbanden met een grensoverschrijdend werkingsgebied

Dit besluit past de regels aan voor het aanstellen van organisaties die steun voor onderzoeksjournalistiek beheren in grensoverschrijdende samenwerkingen, met transparante en controleerbare procedures.
Samenvatting in gewone taal
Dit besluit past de regels aan voor wie door de Vlaamse overheid kan worden aangesteld binnen het steunmechanisme voor onderzoeksjournalistiek wanneer er over de grens wordt samengewerkt. Het is bedoeld voor redacties en media-organisaties die samen onderzoeksjournalistiek maken met partners in een buurland dat lid is van de Europese Unie, en voor het publiek dat baat heeft bij grensoverschrijdende onderzoeken. Het besluit legt duidelijke voorwaarden vast: een grensoverschrijdend samenwerkingsverband telt minstens drie organisaties, met minstens één partner in Vlaanderen en minstens één in een aangrenzend EU-land, en werkt op basis van een schriftelijke overeenkomst. Er moet structureel worden samengewerkt, met minimaal één gezamenlijke redactionele afstemming per kalendermaand. Het samenwerkingsverband duidt één leidende organisatie aan die de coördinatie doet en eindverantwoordelijk is voor subsidieaanvragen en rapportage; andere partners leveren inhoudelijke en/of financiële bijdragen. De nieuwe regels gelden vanaf 1 maart 2026. Bedragen worden in dit besluit niet gewijzigd of vermeld.
Documenttype
Besluit
Publicatiedatum
16 oktober 2026
Status
Geldig
Trefwoorden
Media Journalistiek Onderzoeksjournalistiek Steunmechanisme Samenwerkingsverbanden Grensoverschrijdend

De Vlaamse minister bevoegd voor Media,

Gelet op het decreet van 14 februari 2023 betreffende de stimulering van kwaliteitsvolle en onafhankelijke journalistiek, artikel 6, artikel 8 en artikel 15;

Gelet op het besluit van de Vlaamse Regering van 19 september 2024 houdende de uitvoering van het decreet van 14 februari 2023 betreffende de stimulering van kwaliteitsvolle en onafhankelijke journalistiek, artikel 11 en artikel 22;

Gelet op het ministerieel besluit van 3 december 2024 over bijzondere situaties rond aanwijzingen van operatoren voor het steunmechanisme voor onderzoeksjournalistiek;

Gelet op het advies van de Inspectie van Financiën, gegeven op 6 juni 2025 om 09.30 uur;

Gelet op het akkoord van de Vlaamse minister, bevoegd voor Begroting, gegeven op 20 juni 2025;

Overwegende dat de ontwikkeling van samenwerkingsverbanden met een grensoverschrijdend werkingsgebied een specifieke regeling vereist om de continuïteit, de transparantie en de controleerbaarheid van de aanwijzingsprocedures te waarborgen;

Besluit:

HOOFDSTUK 1. Wijzigingen aan het ministerieel besluit van 3 december 2024 over bijzondere situaties rond aanwijzingen van operatoren voor het steunmechanisme voor onderzoeksjournalistiek

Artikel 1. ( 01/03/2026 - Wijziging van definities )

In artikel 1, §1, van het ministerieel besluit van 3 december 2024 over bijzondere situaties rond aanwijzingen van operatoren voor het steunmechanisme voor onderzoeksjournalistiek, het laatst gewijzigd bij het ministerieel besluit van 15 mei 2025, worden na punt 10° vier punten ingevoegd, die luiden als volgt:

  1. 11° grensoverschrijdend werkingsgebied: een geografisch werkingsgebied dat het Vlaamse Gewest en ten minste één aangrenzende lidstaat van de Europese Unie omvat, waarbij redactionele, organisatorische en financiële interacties structureel en regelmatig plaatsvinden, met een minimale frequentie van ten minste één gezamenlijke redactieafstemming per kalendermaand;
  2. 12° samenwerkingsverband met een grensoverschrijdend werkingsgebied: een op basis van een schriftelijke overeenkomst georganiseerd en doelgericht verband tussen ten minste drie operatoren, waarvan minstens één operator in het Vlaamse Gewest en ten minste één operator in een aangrenzende lidstaat is gevestigd, dat onderzoeksjournalistieke producten ontwikkelt met een aantoonbare meerwaarde voor het Vlaamse publiek;
  3. 13° leidende operator: de operator die door het samenwerkingsverband schriftelijk wordt aangewezen als coördinerende entiteit met eindverantwoordelijkheid voor de naleving van de subsidiërings- en rapporteringsverplichtingen binnen het steunmechanisme;
  4. 14° partnerorganisatie: een bij het samenwerkingsverband betrokken rechtspersoon die geen leidende operator is maar inhoudelijk en/of financieel bijdraagt aan de uitvoering van het gezamenlijk werkprogramma.

Artikel 2. ( 01/03/2026 - Invoeging van artikel 7/1 betreffende bijzondere situaties voor samenwerkingsverbanden met een grensoverschrijdend werkingsgebied )

In hetzelfde ministerieel besluit wordt in hoofdstuk 2, na artikel 7, een artikel 7/1 ingevoegd, dat luidt als volgt:

"Art. 7/1. Bijzondere situaties bij aanwijzing van operatoren voor samenwerkingsverbanden met een grensoverschrijdend werkingsgebied

§1. Een operator kan als leidende operator van een samenwerkingsverband met een grensoverschrijdend werkingsgebied worden aangewezen wanneer cumulatief aan de volgende voorwaarden is voldaan:

  1. het samenwerkingsverband omvat ten minste drie operatoren, waarvan minstens één in het Vlaamse Gewest en ten minste één in een aangrenzende lidstaat is gevestigd;
  2. minstens 40% van de geplande onderzoeksjournalistieke activiteiten worden uitgevoerd met rechtstreekse impact op het Vlaamse publiek, berekend op basis van het aantal gepubliceerde producties in het voorafgaande kalenderjaar, gewogen met een factor 1,25 voor publicaties met aantoonbaar langdurig bereik;
  3. er bestaat een gezamenlijk redactiestatuut dat de redactionele onafhankelijkheid, de factcheckingprocedures en de klachtenafhandeling regelt voor het volledige samenwerkingsverband;
  4. de governance- en beslissingsprocedures borgen de rol van de leidende operator voor de aansturing, kwaliteitscontrole en rapportering van het geheel;
  5. de financiële stromen binnen het samenwerkingsverband zijn transparant en controleerbaar, en laten een toewijzing per activiteit en per partnerorganisatie toe.

§2. De aanvraag tot aanwijzing als leidende operator bevat, naast de in artikel 6, §1, bedoelde gegevens, minstens:

  1. de samenwerkingsovereenkomst, ondertekend door alle partnerorganisaties, met minimaal bepalingen over duur, doelstellingen, taakverdeling, intellectuele eigendom, gegevensbescherming, belangenconflicten en beëindiging;
  2. een meerjarenwerkprogramma van maximaal drie jaar met mijlpalen, prestatie-indicatoren en een risicobeheersplan dat ook de grensoverschrijdende aspecten dekt;
  3. een financieel plan per kalenderjaar met toewijzing van kosten en inkomsten per partnerorganisatie en per activiteit, inclusief de vermelding van andere publieke financieringen;
  4. een verklaring van elke partnerorganisatie over het naleven van toepasselijke journalistieke en deontologische codes in het vestigingsland, en de verenigbaarheid daarvan met de codes die in het Vlaamse Gewest gelden.

§3. De leidende operator is het enige aanspreekpunt voor de administratie voor alle aangelegenheden inzake de aanwijzing en de bijhorende subsidiëring. De leidende operator borgt de naleving van de verplichtingen door de partnerorganisaties. De administratie kan aanvullende informatie opvragen bij de leidende operator of, via de leidende operator, bij de partnerorganisaties.

§4. In afwijking van artikel 9, §1, kan de administratie, bij tijdelijke onmogelijkheid van de leidende operator om zijn taken uit te voeren, op gemotiveerd verzoek van het samenwerkingsverband en voor een maximale duur van zes maanden, een waarnemend leidende operator erkennen. De voorwaarden van §1 en §2 blijven van toepassing. Na het verstrijken van de termijn wordt ofwel de oorspronkelijke leidende operator opnieuw bevestigd, ofwel een nieuwe leidende operator aangewezen overeenkomstig de gebruikelijke procedure.

§5. De leidende operator en alle partnerorganisaties dienen, bij de aanvraag en jaarlijks nadien, een belangenconflictenverklaring in. Bij schending van de in de verklaring opgenomen verbintenissen kan de administratie de aanwijzing van de leidende operator schorsen of intrekken, na de betrokken partijen te hebben gehoord."

Artikel 3. ( 01/03/2026 - Wijziging van financieringsregels voor grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden )

In hetzelfde ministerieel besluit wordt in artikel 12, §2, het tweede en het derde lid vervangen door wat volgt:

"Voor samenwerkingsverbanden met een grensoverschrijdend werkingsgebied bedraagt de minimale vereiste eigen cofinanciering 25% van de in aanmerking komende kosten op het niveau van het samenwerkingsverband, met een minimale inbreng van 10% per partnerorganisatie. Het aandeel van de steun dat kan worden aangewend buiten het Vlaamse Gewest bedraagt maximaal 30% van de toegekende middelen, mits aantoonbare meerwaarde voor het Vlaamse publiek.

De leidende operator verantwoordt in de financiële rapportering de aanwending van de middelen per activiteit en per partnerorganisatie en voegt een assurance-rapport, opgesteld door een onafhankelijke auditor, toe wanneer de totale steun voor het samenwerkingsverband in het betrokken jaar 500.000 euro of meer bedraagt. Het assurance-rapport wordt opgesteld overeenkomstig ISAE 3000 (Revised) en ondertekend door een bedrijfsrevisor die is ingeschreven in het publiek register van het Instituut van de Bedrijfsrevisoren."

Artikel 4. ( 01/03/2026 - Invoeging van artikel 17/1 betreffende overgangsmaatregelen )

In hetzelfde ministerieel besluit wordt in hoofdstuk 4, na artikel 17, een artikel 17/1 ingevoegd, dat luidt als volgt:

"Art. 17/1. Overgangsmaatregelen voor lopende aanwijzingen

§1. Samenwerkingsverbanden met een grensoverschrijdend werkingsgebied waarvoor op de datum van inwerkingtreding van dit artikel reeds een leidende operator is aangewezen, passen uiterlijk binnen zes maanden na die datum de bepalingen van artikel 7/1, §2, toe. Tot het verstrijken van die termijn blijven de bestaande afspraken van toepassing, voor zover ze niet in strijd zijn met de bepalingen van dit besluit. De indiening gebeurt digitaal via het daartoe voorziene loket, met een gekwalificeerde elektronische handtekening (eIDAS-niveau hoog), en een ontvangstbevestiging wordt binnen vijf werkdagen verstrekt.

§2. Indien de aanpassing overeenkomstig §1 niet tijdig wordt doorgevoerd, kan de administratie de aanwijzing van de leidende operator schorsen tot de naleving is hersteld, met een maximale schorsingsduur van drie maanden. Na het verstrijken van de schorsing kan de aanwijzing worden ingetrokken, na de betrokken partijen te hebben gehoord.

§3. Voor aanvragen die zijn ingediend vóór de datum van inwerkingtreding van artikel 7/1 en waarop nog geen beslissing is genomen, kan de aanvrager verzoeken om toepassing van artikel 7/1. In dat geval wordt de aanvraag geacht te zijn ingediend op de datum van het verzoek, onverminderd de oorspronkelijke indieningstermijn voor de ontvankelijkheid."

HOOFDSTUK 2. Slotbepalingen

Artikel 5. ( 01/03/2026 - Inwerkingtreding )

Dit besluit treedt in werking op 1 maart 2026.