Besluit tot wijziging van verschillende besluiten van het beleidsdomein Werk en Sociale Economie, wat betreft de werking van de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden

Dit besluit past diverse regels aan zodat de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden efficiënter plant, selecteert, controleert en opvolgt, met duidelijke bevoegdheden, procedures, werknemersbescherming en gegevensuitwisseling.
Samenvatting in gewone taal
Dit besluit past een reeks vroegere regels aan over hoe de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden werkt. Die inspectie controleert afspraken over werk, zoals loon, werktijden en vergoedingen, die in sectoren en bedrijven gelden. Voor werknemers en werkgevers wordt duidelijker hoe en wanneer controles gebeuren. Er komen strakkere plannen voor thematische inspectiecampagnes, met keuzes op basis van risico: de inspectie gaat eerst waar de kans op overtredingen het grootst is. Er zijn duidelijke regels voor hercontroles, en een procedure om thema’s voor acties voor te stellen. Handboeken en richtlijnen worden bijgewerkt, net als de opleiding en certificering van inspecteurs. Ook de manier waarop administratieve boetes worden geïnd, en hoe bevoegdheden worden gebruikt, wordt verduidelijkt. Melders van mogelijke misstanden krijgen heldere stappen en er worden afspraken gemaakt over veilige gegevensuitwisseling. Werkgeversorganisaties krijgen een transparante erkenningsprocedure om mee te overleggen. Sommige bijgewerkte definities en begrippen gelden vanaf 1 januari 2026. Zo wordt toezicht consistenter, eerlijker en beter afgestemd.
Documenttype
Besluit
Publicatiedatum
5 mei 2026
Status
Geldig
Trefwoorden
Arbeidsinspectie Collectieve arbeidsvoorwaarden Werk en sociale economie Toezicht Bescherming werknemers Gegevensuitwisseling

INHOUDSTAFEL

Hoofdstuk 1. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 14 mei 2014 betreffende de organisatie en planning van inspectiecampagnes inzake collectieve arbeidsvoorwaarden
Hoofdstuk 2. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 22 november 2016 betreffende risicoanalyse, prioritering en herinspectie binnen de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden
Hoofdstuk 3. Wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 6 juli 2018 tot vaststelling van de indienings- en adviesprocedure voor voorstellen van thematische inspecties inzake collectieve arbeidsvoorwaarden
Hoofdstuk 4. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 5 februari 2020 tot uitvoering van het decreet van 12 juli 2019 betreffende de kwaliteit van toezicht wat de rechtspositie van het personeel van de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden betreft
Hoofdstuk 5. Wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 1 oktober 2020 tot uitvoering van het decreet van 12 juli 2019 betreffende de kwaliteit van toezicht met betrekking tot de wijze waarop sommige bevoegdheden van de inspectie worden uitgeoefend
Hoofdstuk 6. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 23 mei 2021 tot uitvoering van het decreet van 30 april 2021 betreffende maatregelen inzake bescherming van werknemers wat betreft meldingsprocedures en gegevensuitwisseling met de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden
Hoofdstuk 7. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 4 mei 2022 betreffende inspectiehandboeken en richtlijnen inzake collectieve arbeidsvoorwaarden
Hoofdstuk 8. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 4 mei 2022 betreffende de opleiding, organisatie, personeelsformatie, inning van administratieve geldboeten en certificering van inspecteurs collectieve arbeidsvoorwaarden
Hoofdstuk 9. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 26 april 2023 tot bepaling van de procedure voor de aanvraag tot erkenning van werkgeversorganisaties voor deelname aan overleg inzake collectieve arbeidsvoorwaarden
Hoofdstuk 10. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2023 betreffende de uitvoering van het decreet van 26 april 2023 betreffende een geïntegreerd beleid voor de handhaving van arbeidswetgeving
Hoofdstuk 11. Slotbepalingen

Hoofdstuk 1. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 14 mei 2014 betreffende de organisatie en planning van inspectiecampagnes inzake collectieve arbeidsvoorwaarden

Artikel 1. (01/01/2026 - Definities en begrippen)

In artikel 2 van het besluit van de Vlaamse Regering van 14 mei 2014 betreffende de organisatie en planning van inspectiecampagnes inzake collectieve arbeidsvoorwaarden, het laatst gewijzigd bij het besluit van 9 december 2022, worden de punten 3° en 4° vervangen door wat volgt: "3° inspectiecampagne: een door de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden gepland, afgebakend en tijdelijk geheel van inspectieactiviteiten gericht op een of meer thema’s inzake collectieve arbeidsvoorwaarden; 4° jaarprogramma: het jaarlijks vastgesteld document waarin de prioritaire sectoren, thema’s, doelstellingen, indicatoren en beoogde output van de inspectiecampagnes worden opgenomen.".

Artikel 2. (01/01/2026 - Jaarprogramma en consultatie)

In hetzelfde besluit wordt artikel 8 vervangen door wat volgt: "Art. 8. Jaarprogramma en consultatie §1. De administrateur-generaal van de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden stelt jaarlijks uiterlijk op 15 november het ontwerp van jaarprogramma op, op basis van een risicoanalyse en beleidsprioriteiten. §2. Voorafgaand aan de vaststelling van het jaarprogramma wordt een consultatie gehouden met de Strategische Adviesraad voor Werk en Sociale Economie. Het verslag van de consultatie wordt als bijlage bij het jaarprogramma gevoegd. §3. Het jaarprogramma wordt door de bevoegde minister vastgesteld uiterlijk op 15 december voorafgaand aan het kalenderjaar waarop het betrekking heeft.".

Artikel 3. (01/01/2026 - Publicatie van geaggregeerde informatie)

In hetzelfde besluit wordt in hoofdstuk 3 een artikel 8/1 ingevoegd, dat luidt als volgt: "Art. 8/1. Publicatie §1. De Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden publiceert uiterlijk op 31 januari van elk jaar een geaggregeerde samenvatting van het jaarprogramma, zonder identificerende gegevens over gecontroleerde entiteiten. §2. De publicatie vermeldt minstens de geselecteerde thema’s, de beoogde output, de gebruikte indicatoren en de algemene methodologie.".

Hoofdstuk 2. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 22 november 2016 betreffende risicoanalyse, prioritering en herinspectie binnen de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden

Artikel 4. (01/01/2026 - Risicoscore en indicatoren)

In artikel 5 van het besluit van de Vlaamse Regering van 22 november 2016 betreffende risicoanalyse, prioritering en herinspectie binnen de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden, het laatst gewijzigd bij het besluit van 3 maart 2023, wordt paragraaf 2 vervangen door wat volgt: "§2. De risicoscore wordt bepaald aan de hand van genormaliseerde indicatoren, waaronder:

  1. historiek van vastgestelde inbreuken door Vlaamse en federale controlediensten;
  2. sectorale kwetsbaarheidsindicatoren, waaronder loondruk, personeelsverloop en gebruik van niet-standaardarbeid;
  3. signalen en meldingen afkomstig van werknemers en hun vertegenwoordigers;
  4. gegevens uit administratieve bronnen, waaronder dimona- en loondata, met inachtneming van de toepasselijke privacywetgeving;
  5. resultaten van vorige inspectiecampagnes en opvolgingsbezoeken.
De administrateur-generaal stelt de weging van de indicatoren vast in een intern richtsnoer dat jaarlijks wordt herzien.".

Artikel 5. (01/01/2026 - Herinspectiecriteria)

In hetzelfde besluit wordt in artikel 6 een paragraaf 4 ingevoegd, die luidt als volgt: "§4. Voor entiteiten met een risicoscore boven de drempelwaarde H wordt een herinspectie gepland binnen twaalf maanden na de einddatum van het inspectierapport. De drempelwaarde H wordt jaarlijks vastgesteld in het jaarprogramma.".

Hoofdstuk 3. Wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 6 juli 2018 tot vaststelling van de indienings- en adviesprocedure voor voorstellen van thematische inspecties inzake collectieve arbeidsvoorwaarden

Artikel 6. (01/01/2026 - Indieningsvereisten en termijnen)

In artikel 7, §2, van het besluit van de Vlaamse Regering van 6 juli 2018 tot vaststelling van de indienings- en adviesprocedure voor voorstellen van thematische inspecties inzake collectieve arbeidsvoorwaarden, het laatst gewijzigd bij het besluit van 18 juni 2021, worden de woorden "15 september" vervangen door de woorden "1 oktober" en wordt het volgende lid toegevoegd: "Het voorstel bevat een onderbouwde raming van de benodigde inspectiecapaciteit, een overzicht van relevante gegevensbronnen en een concept-nota over gegevensbescherming.".

Hoofdstuk 4. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 5 februari 2020 tot uitvoering van het decreet van 12 juli 2019 betreffende de kwaliteit van toezicht wat de rechtspositie van het personeel van de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden betreft

Artikel 7. (01/01/2026 - Geheimhouding en veiligheidsmachtiging)

In artikel 12 van het besluit van de Vlaamse Regering van 5 februari 2020 tot uitvoering van het decreet van 12 juli 2019 betreffende de kwaliteit van toezicht wat de rechtspositie van het personeel van de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden betreft, het laatst gewijzigd bij het besluit van 7 oktober 2022, wordt paragraaf 1 vervangen door wat volgt: "§1. Inspecteurs en personeelsleden met toegang tot operationele gegevens zijn onderworpen aan een verplichting tot geheimhouding overeenkomstig artikel 17 van het decreet van 12 juli 2019 en moeten beschikken over een veiligheidsmachtiging niveau B overeenkomstig de toepasselijke regelgeving.".

Artikel 8. (01/09/2025 - Telewerk en gegevensbescherming)

In hetzelfde besluit wordt in hoofdstuk 4 een artikel 18/1 ingevoegd, dat luidt als volgt: "Art. 18/1. Telewerk §1. Telewerk is toegestaan onder voorwaarde van het gebruik van door de administratie goedgekeurde, versleutelde verbindingen en toestellen. §2. De administrateur-generaal stelt een telewerkcharter vast dat minimumnormen inzake gegevensbescherming, bewaartermijnen en logging bevat.".

Artikel 9. (01/01/2026 - Opleidingskrediet)

In hetzelfde besluit wordt in artikel 22, §2, het vierde lid vervangen door wat volgt: "Het jaarlijks individueel opleidingskrediet voor inspecteurs bedraagt minimaal vijf vormingsdagen, waarvan minstens twee dagen gewijd zijn aan actualisering van de regelgeving en één dag aan datageletterdheid.".

Hoofdstuk 5. Wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 1 oktober 2020 tot uitvoering van het decreet van 12 juli 2019 betreffende de kwaliteit van toezicht met betrekking tot de wijze waarop sommige bevoegdheden van de inspectie worden uitgeoefend

Artikel 10. (01/01/2026 - Uitoefening van onderzoeksbevoegdheden)

In artikel 3 van het besluit van de Vlaamse Regering van 1 oktober 2020 tot uitvoering van het decreet van 12 juli 2019 betreffende de kwaliteit van toezicht met betrekking tot de wijze waarop sommige bevoegdheden van de inspectie worden uitgeoefend, het laatst gewijzigd bij het besluit van 9 december 2022, wordt paragraaf 3 vervangen door wat volgt: "§3. Inspecteurs mogen digitale kopieën vorderen van sociale documenten en loonstaten, voor zover de integriteit en herkomst van de gegevens aantoonbaar zijn. De vordering wordt schriftelijk gemotiveerd en vermeldt het doel, de rechtsgrond en de bewaartermijn.".

Artikel 11. (01/01/2026 - Bestuurlijke maatregelen)

In hetzelfde besluit wordt na artikel 3 een artikel 3/1 ingevoegd, dat luidt als volgt: "Art. 3/1. Onmiddellijke bestuurlijke maatregelen §1. Indien ernstige en actuele aanwijzingen bestaan van voortgezette schendingen van collectieve arbeidsvoorwaarden, kan de administrateur-generaal, op voorstel van de leidend inspecteur, een tijdelijke bevelmaatregel opleggen met het oog op het veiligstellen van bewijsstukken. §2. De maatregel is proportioneel, tijdig en beperkt tot maximaal tien werkdagen, en is onderworpen aan interne herziening door de secretaris-generaal van het beleidsdomein. §3. De betrokken entiteit wordt onverwijld geïnformeerd over de motieven en de rechtsmiddelen.".

Hoofdstuk 6. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 23 mei 2021 tot uitvoering van het decreet van 30 april 2021 betreffende maatregelen inzake bescherming van werknemers wat betreft meldingsprocedures en gegevensuitwisseling met de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden

Artikel 12. (01/01/2026 - Meldingskanalen en bescherming melder)

In artikel 9 van het besluit van de Vlaamse Regering van 23 mei 2021 tot uitvoering van het decreet van 30 april 2021 betreffende maatregelen inzake bescherming van werknemers wat betreft meldingsprocedures en gegevensuitwisseling met de Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden, het laatst gewijzigd bij het besluit van 18 juni 2023, worden de paragrafen 1 en 2 vervangen door wat volgt: "§1. Meldingen kunnen worden ingediend via een beveiligd digitaal loket of via een telefonische lijn die gesprekslogging en identiteitsafscherming ondersteunt. §2. De identiteit van de melder wordt enkel verwerkt wanneer dit noodzakelijk is voor de behandeling van de melding en met toepassing van strikte toegangscontrole. Elke doorgifte van de identiteit aan derden is verboden, behoudens wettelijke verplichting of uitdrukkelijke toestemming van de melder.".

Artikel 13. (01/01/2026 - Gegevensuitwisseling tussen inspectiediensten)

In hetzelfde besluit wordt na artikel 12 een artikel 12/1 ingevoegd, dat luidt als volgt: "Art. 12/1. Interbestuurlijke gegevensuitwisseling §1. De Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden kan, met het oog op risicoanalyse en handhaving, gegevens uitwisselen met andere Vlaamse inspectiediensten en met federale inspectiediensten, op basis van protocollen die de finaliteit, de gegevenscategorieën, de bewaartermijnen en de beveiligingsmaatregelen bepalen. §2. De protocollen worden gepubliceerd op de website van het beleidsdomein, met weglating van informatie die de operationele veiligheid kan schaden.".

Hoofdstuk 7. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 4 mei 2022 betreffende inspectiehandboeken en richtlijnen inzake collectieve arbeidsvoorwaarden

Artikel 14. (01/01/2026 - Vaststelling en actualisering handboeken)

In artikel 4 van het besluit van de Vlaamse Regering van 4 mei 2022 betreffende inspectiehandboeken en richtlijnen inzake collectieve arbeidsvoorwaarden, het laatst gewijzigd bij het besluit van 3 maart 2023, wordt paragraaf 1 vervangen door wat volgt: "§1. Het inspectiehandboek wordt jaarlijks geactualiseerd en vastgesteld door de administrateur-generaal, na intern overleg met de leidende inspecteurs en na juridisch nazicht door de juridische dienst van het beleidsdomein.".

Artikel 15. (01/01/2026 - Transparantie over werkmethoden)

In hetzelfde besluit wordt in hoofdstuk 2 een artikel 5/1 ingevoegd, dat luidt als volgt: "Art. 5/1. Publieke richtlijnen §1. De Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden publiceert publiekgerichte richtlijnen die de werkmethoden op geaggregeerd niveau uitleggen, zonder operationele details die de doeltreffendheid van de inspecties kunnen ondermijnen. §2. De richtlijnen worden minstens om de twee jaar geëvalueerd.".

Hoofdstuk 8. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 4 mei 2022 betreffende de opleiding, organisatie, personeelsformatie, inning van administratieve geldboeten en certificering van inspecteurs collectieve arbeidsvoorwaarden

Artikel 16. (01/01/2026 - Functiescheiding bij boete-inning)

In artikel 16 van het besluit van de Vlaamse Regering van 4 mei 2022 betreffende de opleiding, organisatie, personeelsformatie, inning van administratieve geldboeten en certificering van inspecteurs collectieve arbeidsvoorwaarden, het laatst gewijzigd bij het besluit van 7 oktober 2022, wordt paragraaf 3 vervangen door wat volgt: "§3. De beslissing tot het opleggen van een administratieve geldboete wordt genomen door een sanctionerend ambtenaar die functioneel en organisatorisch gescheiden is van het onderzoeksteam. Tegen de beslissing staat binnen dertig dagen administratief beroep open bij de door de Vlaamse Regering aangewezen beroepsinstantie.".

Artikel 17. (01/09/2025 - Minimumnormen basis- en bijscholing)

In hetzelfde besluit wordt na artikel 20 een artikel 20/1 ingevoegd, dat luidt als volgt: "Art. 20/1. Opleidings- en certificeringsnormen §1. Nieuwe inspecteurs volgen binnen twaalf maanden na indiensttreding een basisopleiding van minimaal 120 opleidingsuren, met modules over arbeidsrecht, collectieve arbeidsovereenkomsten, audittechnieken en gegevensbescherming. §2. Elke inspecteur volgt jaarlijks minimaal 24 uren erkende bijscholing. Het behalen en behouden van het inspecteurscertificaat is afhankelijk van het voldoen aan deze norm.".

Hoofdstuk 9. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 26 april 2023 tot bepaling van de procedure voor de aanvraag tot erkenning van werkgeversorganisaties voor deelname aan overleg inzake collectieve arbeidsvoorwaarden

Artikel 18. (01/01/2026 - Adviescomité en waarnemers)

In artikel 9 van het besluit van de Vlaamse Regering van 26 april 2023 tot bepaling van de procedure voor de aanvraag tot erkenning van werkgeversorganisaties voor deelname aan overleg inzake collectieve arbeidsvoorwaarden, het laatst gewijzigd bij het besluit van 19 juli 2023, wordt een paragraaf 4 toegevoegd, die luidt als volgt: "§4. De Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden wijst een waarnemer aan bij het adviescomité. De waarnemer heeft spreekrecht, maar geen stemrecht.".

Artikel 19. (01/01/2026 - Termijnen voor besluitvorming)

In hetzelfde besluit wordt in artikel 12, §2, de zinsnede "binnen negentig dagen" vervangen door de zinsnede "binnen zestig dagen", en wordt een lid toegevoegd, dat luidt als volgt: "Bij overschrijding van de termijn wordt de aanvrager schriftelijk geïnformeerd over de redenen en de nieuwe beslistermijn, die niet langer mag zijn dan dertig dagen.".

Hoofdstuk 10. Wijzigingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2023 betreffende de uitvoering van het decreet van 26 april 2023 betreffende een geïntegreerd beleid voor de handhaving van arbeidswetgeving

Artikel 20. (01/01/2026 - Centraal sanctieregister)

In artikel 15 van het besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2023 betreffende de uitvoering van het decreet van 26 april 2023 betreffende een geïntegreerd beleid voor de handhaving van arbeidswetgeving, het laatst gewijzigd bij het besluit van 3 maart 2024, worden de paragrafen 1 en 2 vervangen door wat volgt: "§1. Er wordt een centraal, elektronisch sanctieregister beheerd door het beleidsdomein Werk en Sociale Economie, waarin onherroepelijke administratieve sancties en definitieve rechterlijke uitspraken inzake collectieve arbeidsvoorwaarden worden opgenomen. §2. De Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden heeft rechtstreekse, geauthenticeerde toegang tot het sanctieregister voor doeleinden van risicoanalyse en opvolging.".

Artikel 21. (01/01/2026 - Pseudonimisering voor beleidsevaluatie)

In hetzelfde besluit wordt na artikel 18 een artikel 18/1 ingevoegd, dat luidt als volgt: "Art. 18/1. Pseudonimisering en secundair gebruik §1. Gegevens uit toezichtsdossiers kunnen na pseudonimisering worden hergebruikt voor beleidsmonitoring en -evaluatie binnen het beleidsdomein. §2. De pseudonimiseringssleutel wordt afzonderlijk en onder streng toegangsbeheer bewaard door een onafhankelijke functionaris voor gegevensbescherming.".

Artikel 22. (01/01/2026 - Interregionale samenwerking)

In hetzelfde besluit wordt in hoofdstuk 5 een artikel 24/1 ingevoegd, dat luidt als volgt: "Art. 24/1. Samenwerkingsmechanismen §1. De Vlaamse Inspectie Collectieve Arbeidsvoorwaarden kan met inspectiediensten van andere gewesten en met federale diensten samenwerkingsafspraken sluiten over gezamenlijke inspecties, gezamenlijke communicatie en uitwisseling van expertise. §2. De afspraken bepalen minstens de coördinatie, de taalregeling, de gegevensdeling en de verslaggeving.".

Hoofdstuk 11. Slotbepalingen

Artikel 23. (15/07/2025 - Inwerkingtreding)

Dit besluit treedt in werking op 1 januari 2026, met uitzondering van artikel 8 en artikel 17, die in werking treden op 1 september 2025.

Artikel 24. (15/07/2025 - Uitvoering)

De Vlaamse minister bevoegd voor Werk en Sociale Economie is belast met de uitvoering van dit besluit.