Besluit voor overdracht van handhavingsdatabanken van het Departement Omgeving aan het Agentschap Natuur en Bos door de overdracht van het centrum De Vroente in Kalmthout

Dit besluit draagt de databanken voor toezicht op natuur en milieu over van Departement Omgeving naar Agentschap Natuur en Bos en verzekert continu toezicht.
Samenvatting in gewone taal
Dit besluit regelt dat de digitale systemen met gegevens over meldingen, controles, dossiers, boetes en rapporten rond natuur en milieu worden overgedragen van het Departement Omgeving naar het Agentschap Natuur en Bos. Reden is dat het centrum De Vroente in Kalmthout, waar deze systemen draaien, mee wordt overgedragen. Het besluit legt vast wie eigenaar is, wie het dagelijks beheer voert en wie waarvoor verantwoordelijk is, ook voor de bijhorende software, instellingen en documentatie. Zo blijft de handhaving zonder onderbreking werken. De gegevensverwerking gebeurt met respect voor de privacy: het besluit verduidelijkt wie beslist waarom en hoe persoonsgegevens worden gebruikt, en wie ze in opdracht verwerkt. De overstap van de gegevens en toepassingen gebeurt via een gecontroleerde overdracht, volgens de regels voor informatiebeveiliging binnen de Vlaamse overheid. Wie heeft hier baat bij? Inspecteurs en medewerkers, maar ook burgers en bedrijven die meldingen doen of met controles te maken krijgen. Zij behouden één duidelijk aanspreekpunt. De nieuwe regeling geldt vanaf 1 maart 2026.
Documenttype
Besluit
Publicatiedatum
20 juli 2026
Status
Geldig
Trefwoorden
handhaving databanken gegevensbeheer informatiebeveiliging natuur en milieu overdracht

De Vlaamse Regering,

Gelet op het decreet van 12 juni 2019 betreffende het gegevensbeheer binnen de Vlaamse overheid; gelet op het kaderdecreet bestuurlijke handhaving van 3 mei 2020; gelet op het besluit van de Vlaamse Regering van 15 februari 2021 betreffende informatiebeveiliging binnen de Vlaamse administratie;

Gelet op het advies van de Inspectie van Financiën, gegeven op 11 oktober 2025; gelet op het akkoord van de Vlaamse minister, bevoegd voor de begroting, gegeven op 20 oktober 2025; gelet op het advies van de Vlaamse Toezichtscommissie voor de verwerking van persoonsgegevens, gegeven op 3 november 2025;

Overwegende dat het centrum De Vroente te Kalmthout operationele faciliteiten huisvest die noodzakelijk zijn voor het beheer van handhavingsdatabanken met betrekking tot natuur en milieu; overwegende dat, ingevolge de overdracht van het centrum De Vroente van het Departement Omgeving aan het Agentschap Natuur en Bos, het noodzakelijk is de eigendom, het beheer en de verantwoordelijkheid voor de betrokken databanken uniform te regelen om de continuïteit van de handhaving te waarborgen;

Op voorstel van de Vlaamse minister, bevoegd voor omgeving en natuur;

Na beraadslaging,

Besluit:

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen

Artikel 1. ( 01/03/2026 - Definities )

Voor de toepassing van dit besluit wordt verstaan onder:

  1. centrum De Vroente: de infrastructuur, installaties en ondersteunende diensten gelegen te 2920 Kalmthout, die worden overgedragen van het Departement Omgeving aan het Agentschap Natuur en Bos;
  2. handhavingsdatabanken: de digitale gegevensverzamelingen en de daaraan verbonden applicaties die worden gebruikt voor meldingen, vaststellingen, dossieropvolging, sanctionering en rapportering inzake bestuurlijke handhaving betreffende natuur- en milieuregelgeving;
  3. Departement Omgeving: de entiteit van de Vlaamse overheid die bevoegd is voor het beleidsdomein Omgeving, in zijn hoedanigheid van huidig beheerder van bepaalde handhavingsdatabanken;
  4. Agentschap Natuur en Bos: de entiteit van de Vlaamse overheid die bevoegd is voor het beheer van natuur en bossen, in zijn hoedanigheid van verkrijger van het centrum De Vroente en de betrokken handhavingsdatabanken;
  5. overdracht: de overgang van eigendom, beheer, operationele controle en rechten van gebruik met betrekking tot de handhavingsdatabanken en de bijhorende documentatie, configuraties en ondersteunende componenten;
  6. persoonsgegevens: alle informatie over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon die in de handhavingsdatabanken wordt verwerkt;
  7. verwerkingsverantwoordelijke: de entiteit die het doel van en de middelen voor de verwerking van persoonsgegevens in de handhavingsdatabanken vaststelt;
  8. verwerker: de entiteit die ten behoeve van de verwerkingsverantwoordelijke persoonsgegevens verwerkt;
  9. migratie: de reeks technische en organisatorische handelingen waardoor data, configuraties en functionaliteiten van de ene beheeromgeving naar de andere worden overgebracht met behoud van integriteit, beschikbaarheid en vertrouwelijkheid.

Artikel 2. ( 01/03/2026 - Doel en toepassingsgebied )

Dit besluit regelt de overdracht van de handhavingsdatabanken van het Departement Omgeving aan het Agentschap Natuur en Bos als gevolg van de overdracht van het centrum De Vroente, alsook de waarborgen inzake continuïteit, informatiebeveiliging en bescherming van persoonsgegevens. Dit besluit is van toepassing op alle gegevensverwerkingen, interfaces, back-ups, logbestanden, documentatie en operationele diensten die rechtstreeks of onrechtstreeks noodzakelijk zijn voor het functioneren van de handhavingsdatabanken. Politiegegevens en gerechtelijke gegevens in de zin van specifieke regelgeving vallen buiten het toepassingsgebied van dit besluit.

Hoofdstuk 2. Overdracht en verantwoordelijkheid

Artikel 3. ( 01/03/2026 - Overdracht van eigendom en beheer )

Door de overdracht van het centrum De Vroente gaan de eigendom, het functioneel en technisch beheer en de gebruiksrechten van de handhavingsdatabanken onverkort over van het Departement Omgeving naar het Agentschap Natuur en Bos. De overdracht omvat minstens:

  1. de volledige gegevensinhoud, inclusief historische en actuele records, relationele verbanden en indexen;
  2. de toepassingslogica, softwarelicenties, bronconfiguraties, middleware en integratielagen voor zover die specifiek zijn voor de handhavingsdatabanken;
  3. de technische documentatie, datadictionaries, migratiescripts en operationele draaiboeken;
  4. de operationele logging, audittrails en back-upreeksen, met inbegrip van de hiervoor gebruikte sleutel- en sleutelbeheerbestanden voor zover wettelijk toegestaan;
  5. de koppelvlakken met externe systemen, met vermelding van endpoints, certificaten, uitwisselingsprotocollen en dienstvensters.

Artikel 4. ( 01/03/2026 - Verwerkingsverantwoordelijkheid en verwerkers )

Vanaf de datum van inwerkingtreding van dit besluit is het Agentschap Natuur en Bos verwerkingsverantwoordelijke voor alle verwerkingen in de handhavingsdatabanken. Het Departement Omgeving blijft verwerkingsverantwoordelijke voor de door hem beheerde databronnen die niet worden overgedragen. Voor de duur van de migratie, zoals bepaald in artikel 6, treden het Departement Omgeving en het Agentschap Natuur en Bos op als gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijken voor zover dat noodzakelijk is om de continuïteit te verzekeren. De tussen beide entiteiten te sluiten regeling inzake gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijkheid bepaalt minstens de taakverdeling, de aanspreekpunten voor betrokkenen en de verdeling van de beveiligingsverplichtingen. Derde partijen die technische diensten leveren in het kader van de handhavingsdatabanken treden enkel op als verwerker op basis van een schriftelijke overeenkomst die voldoet aan de toepasselijke regelgeving.

Artikel 5. ( 01/03/2026 - Registers, metadata en overdrachtsdossier )

Het Departement Omgeving levert aan het Agentschap Natuur en Bos een volledig en actueel overdrachtsdossier aan, dat minstens bevat:

  1. het register van verwerkingsactiviteiten met betrekking tot de handhavingsdatabanken;
  2. de gegevenscatalogus en datadictionary met velddescripties, kardinaliteiten en validatieregels;
  3. een overzicht van gegevensstromen, koppelvlakken, berichtenformaten en frequenties;
  4. de resultaten van uitgevoerde risicoanalyses, beveiligingsplannen en eventuele bestaande gegevensbeschermingseffectbeoordelingen;
  5. de actuele configuratie van toegangsrechten, rolmodellen, service-accounts en sleutelbeheer.

Hoofdstuk 3. Operationele uitvoering

Artikel 6. ( 01/03/2026 - Migratieplan en continuïteit )

Het Departement Omgeving en het Agentschap Natuur en Bos stellen binnen dertig kalenderdagen na de inwerkingtreding van dit besluit een gezamenlijk migratieplan vast. Dat plan bevat minstens:

  1. een gedetailleerde planning met mijlpalen, dienstonderbrekingen en terugvalscenario’s;
  2. de technische mapping per gegevensobject, inclusief conversieregels, kwaliteitscontroles en reconciliatieprocedures;
  3. de teststrategie, waaronder integratie-, performantie- en gebruikerstesten, met criteria voor go/no-go;
  4. de waarborgen voor ononderbroken dossieropvolging en bereikbaarheid van frontofficefuncties;
  5. de afspraken over incidentbeheer, escalatie en communicatie naar interne en externe stakeholders.

Artikel 7. ( 01/03/2026 - Toegang en autorisaties )

Na de overdracht worden de gebruikersrechten tot de handhavingsdatabanken toegekend en beheerd door het Agentschap Natuur en Bos volgens het need-to-know-principe. Het Departement Omgeving trekt alle niet-noodzakelijke toegangen in uiterlijk vijf werkdagen na de technische omschakeling. De authenticatie verloopt via de door de Vlaamse overheid gehanteerde federatieve identiteitsvoorziening. Structurele toegang voor medewerkers van het Departement Omgeving kan enkel plaatsvinden op basis van een schriftelijke samenwerkingsregeling die de doeleinden, rollen en bewaartermijnen specificeert.

Artikel 8. ( 01/03/2026 - Personele en budgettaire afspraken )

Ter ondersteuning van de migratie en de eerste stabilisatiefase worden door het Departement Omgeving gedurende maximaal twaalf maanden na de technische omschakeling twee voltijdsequivalenten met expertise in applicatiebeheer tijdelijk toegewezen aan het Agentschap Natuur en Bos. De kost van deze tijdelijke toewijzing wordt verrekend via interne stromen conform de begrotingsinstructies van het lopende begrotingsjaar. Het Agentschap Natuur en Bos ontvangt voor het begrotingsjaar 2026 een eenmalige overdrachtsdotatie ten belope van 420.000 euro ter dekking van migratie-, licentie- en beveiligingskosten.

Hoofdstuk 4. Informatiebeveiliging en gegevensbescherming

Artikel 9. ( 01/03/2026 - Beveiligingsnormen en effectbeoordeling )

Het Agentschap Natuur en Bos past vanaf de inwerkingtreding van dit besluit de Baseline Informatiebeveiliging Vlaamse Overheid 2023 toe op de handhavingsdatabanken. Voor de verwerkingen die een hoog risico inhouden, voltooit het Agentschap Natuur en Bos vóór de technische omschakeling een gegevensbeschermingseffectbeoordeling. Versleuteling van gegevens in rust en tijdens transport is verplicht. Sleutelbeheer gebeurt gescheiden van de operationele omgeving. De netwerktoegang tot de handhavingsdatabanken is beperkt tot geautoriseerde segmenten en wordt periodiek getest op kwetsbaarheden.

Artikel 10. ( 01/03/2026 - Logging, audit en bewaartermijnen )

Het Agentschap Natuur en Bos verzekert een volledige en niet-wijzigbare logging van gebruikersacties, systeemgebeurtenissen en gegevensuitwisselingen met externe systemen. Logbestanden worden minimaal vijf jaar bewaard. Dossierspecifieke gegevens worden bewaard conform de klasseerplannen die door het Agentschap Natuur en Bos worden vastgesteld en gecommuniceerd, met inachtneming van de toepasselijke regelgeving inzake archief en gegevensbescherming. Audit Vlaanderen krijgt, op verzoek, toegang tot de logbestanden en relevante documentatie voor de uitvoering van zijn opdrachten.

Hoofdstuk 5. Slotbepalingen

Artikel 11.

Dit artikel is nog niet in werking. Hieronder vindt u de eerste "toekomstige versie".

( Datum afhankelijk van externe gebeurtenis - Overdrachtsmoment en technische omschakeling )

De datum van de technische omschakeling, zijnde het moment waarop de productieomgeving van de handhavingsdatabanken onder operationeel beheer van het Agentschap Natuur en Bos komt, valt samen met de datum van de administratieve ingebruikname van het centrum De Vroente door het Agentschap Natuur en Bos zoals vastgesteld in het formele overdrachtsprotocol tussen beide entiteiten. Het overdrachtsprotocol bepaalt de exacte uurregeling, de volgorde van de stappen en de criteria voor voltooiing. Tot aan de technische omschakeling staat het Departement Omgeving in voor het operationeel beheer. Vanaf de technische omschakeling neemt het Agentschap Natuur en Bos dit beheer integraal over.

Artikel 12. ( 01/03/2026 - Evaluatie en rapportering )

Het Agentschap Natuur en Bos bezorgt binnen negen maanden na de technische omschakeling een evaluatierapport aan de bevoegde minister. Dat rapport bevat minstens een beoordeling van de continuïteit, de gegevenskwaliteit, de gerealiseerde beveiligingsmaatregelen, de mate van gebruikersondersteuning en de noodzaak van bijkomende verbeteracties. Het rapport kan aanbevelingen bevatten met het oog op verdere optimalisatie en eventuele aanpassingen aan dit besluit.

Artikel 13. ( 01/03/2026 - Inwerkingtreding )

Artikelen 1 tot en met 10 en artikel 12 treden in werking op 1 maart 2026. Artikel 11 treedt in werking op de datum vermeld in het overdrachtsprotocol overeenkomstig artikel 11. De bevoegde minister is belast met de uitvoering van dit besluit.