Decreet tot wijziging van de bijlage bij het Zorgmaterialendecreet van 3 februari 2023, wat betreft de wijziging van de referentiecategorie van het ziekenhuis Wetteren en de aanpassing aan de uitfaseringstrajecten voor producten voor eenmalig gebruik

Het decreet herindeelt Ziekenhuis Wetteren tot gespecialiseerde acute zorg vanaf 1 maart 2026 en wijzigt afbouw van wegwerpmateriaal in de zorg vanaf 1 juli 2026.

Samenvatting in gewone taal

Dit decreet wijzigt de zorgindeling en het aankoopbeleid van zorgmaterialen. Vanaf 1 maart 2026 krijgt Ziekenhuis Wetteren de categorie C1: gespecialiseerde acute zorg (chirurgie, interne geneeskunde, spoed). Die herindeling volgt uit een herberekening van de regionale capaciteit, op basis van een meting van de beddenbezetting op 15 november 2025. Patiënten en zorgprofessionals weten zo duidelijker waarvoor het ziekenhuis is ingericht. Vanaf 1 juli 2026 start ook de uitfasering van wegwerpmaterialen. Concreet: - Operatieschorten: minstens 60% herbruikbaar vanaf 1 januari 2027, minstens 80% vanaf 1 januari 2028. - Doeken en wikkels voor instrumenten: minstens 70% herbruikbaar textiel vanaf 1 juli 2027; ze moeten veilig kunnen worden gesteriliseerd (134 °C gedurende minstens 5 minuten). - Bezoekerschorten: vanaf 1 januari 2027 geen wegwerp plastic meer; enkel herbruikbare of composteerbare alternatieven. - Maskers voor niet-invasieve beademing: minstens 50% herverwerkbare systemen vanaf 1 januari 2028. - Overschoenen: vanaf 1 juli 2027 geen wegwerp in niet-kritieke zones; in kritieke zones herbruikbare modellen. Zorginstellingen, personeel, patiënten en het milieu hebben baat bij minder afval en duidelijke richtlijnen.

Documenttype: Decreet
Publicatiedatum: 2 juli 2026
Status: Geldig
Trefwoorden: gezondheidszorg ziekenhuizen zorgmaterialen eenmalig gebruik uitfasering duurzaamheid

Het Vlaams Parlement heeft dit decreet aangenomen en Wij, Regering van de Vlaamse Gemeenschap, bekrachtigen hetgeen volgt:

Hoofdstuk 1. Wijzigingen van de bijlage bij het Zorgmaterialendecreet van 3 februari 2023

Artikel 1. ( 01/03/2026 - inwerkingtreding )

In de bijlage bij het Zorgmaterialendecreet van 3 februari 2023, tot vaststelling van de referentiecategorieën en de productnormen voor zorgmaterialen, het laatst gewijzigd bij het decreet van 22 november 2024, wordt in hoofdstuk 1, afdeling 2, punt 1.3, in de tabel “Referentiecategorieën van algemene ziekenhuizen”, de rij met identificatie “Ziekenhuis Wetteren (RIZIV: 711234)” vervangen door wat volgt:
"Ziekenhuis Wetteren (RIZIV: 711234) — referentiecategorie: C1 — omschrijving: gespecialiseerde acute zorg — toepassingsgebied: chirurgie, interne geneeskunde, spoedgevallenzorg — geografische code: 42023 — ingangsdatum: 01.03.2026 — opmerking: herindeling na capaciteitsherijking en conformering aan regionale zorgspreiding. — meetreferentie: beddenbezettingsgraad vastgesteld op 15.11.2025 om 02:00 uur (lokale tijd)"

Artikel 2. ( 01/07/2026 - inwerkingtreding )

In hetzelfde decreet wordt in de bijlage, in hoofdstuk 3, afdeling 2, punt 2.2, het opschrift vervangen door wat volgt:
"Afdeling 2. Uitfasering van producten voor eenmalig gebruik en omschakelingsdoelen"
en worden in hetzelfde punt 2.2, de paragrafen vervangen door wat volgt:
"§1. Voor de hierna vermelde productgroepen voor eenmalig gebruik gelden de uitfaseringstrajecten en omschakelingsdoelen als volgt:

beschermende operatieschorten (categorie PMU-01): vanaf 01.01.2027 bestaat ten minste 60% van de ingekochte operatieschorten, per kalenderjaar en per instelling, uit herbruikbare varianten, berekend op basis van aantallen per factuurregel in het financieel systeem, met afronding op één decimaal volgens ISO 80000-1; vanaf 01.01.2028 bedraagt dit ten minste 80%;
instrumentendoeken en wikkels (categorie PMU-02): vanaf 01.07.2027 bestaat ten minste 70% van de ingekochte doeken en wikkels, per kalenderjaar en per instelling, uit herbruikbare textielalternatieven met gevalideerde was- en sterilisatiecycli, met validatie bij 134 °C gedurende minimaal 5 minuten, conform EN 285 en ISO 17665-1;
bezoekerschorten (categorie PMU-03): vanaf 01.01.2027 worden eenmalige kunststofbezoekerschorten niet langer ingekocht; uitsluitend herbruikbare of biogebaseerde composteerbare alternatieven conform norm ZM-N 2105 zijn toegestaan;
niet-invasieve beademingsmaskers (categorie PMU-04): vanaf 01.01.2028 wordt ten minste 50% van de ingekochte maskers, per kalenderjaar en per instelling, vervangen door herverwerkbare systemen met uitwisselbare kussens en strapsets;
operatiekamer-schoeisel (overschoenen) (categorie PMU-05): vanaf 01.07.2027 worden eenmalige overschoenen in niet-kritische zones niet langer ingekocht; voor kritische zones gelden herbruikbare alternatieven conform norm ZM-N 2112.

§2. Producten die in §1 zijn vermeld, voldoen aan de functionele prestaties en validatie-eisen die zijn opgenomen in hoofdstuk 3, afdeling 1. Inkoopdossiers bevatten aantoonbare selectie- en gunningscriteria die de realisatie van de in §1 vastgelegde omschakelingsdoelen borgen.
§3. Voor productgroepen waarvoor nog geen geharmoniseerde hergebruikstandaard beschikbaar is, kan de instelling, na schriftelijke motivering, tot de beschikbaarheid van een dergelijke standaard afwijken van de doelpercentages bedoeld in §1, zonder de uiterste datum per productgroep te overschrijden. De motivering bevat minstens een risicoanalyse patiëntveiligheid, uitgevoerd volgens ISO 14971:2019 en geparafeerd door de arts-ziekenhuishygiënist, een marktraadpleging en een plan van aanpak met mijlpalen per kwartaal.
§4. De Vlaamse Regering kan, bij besluit, de in §1 bedoelde percentages, productcodes en data actualiseren of uitbreiden, mits de patiëntveiligheid en infectiepreventie onverminderd worden gewaarborgd en na consultatie van het Vlaams Zorgmateriaalplatform."

Artikel 3. ( 01/07/2026 - inwerkingtreding )

In hetzelfde decreet wordt in de bijlage, in hoofdstuk 3, na afdeling 2 een afdeling 2/1 ingevoegd, die luidt als volgt:
"Afdeling 2/1. Overgangsmaatregelen en rapportering
§1. Voor bestaande voorraden van producten voor eenmalig gebruik die onder afdeling 2 vallen en die zijn geleverd op basis van een rechtsgeldig gesloten overeenkomst vóór 01.03.2026, geldt een uitverkooptermijn tot uiterlijk 31.12.2027. Na deze datum mogen resterende voorraden niet langer worden ingezet in niet-kritische zorgprocessen.
§2. Voor lopende overheidsopdrachten die vóór 01.03.2026 zijn bekendgemaakt, geldt dat de opdrachtnemer en de instelling uiterlijk bij de eerstvolgende contractuele herziening de bepalingen van afdeling 2 in de opdracht integreren. Indien geen herzieningsmoment is voorzien vóór 31.12.2027, wordt uiterlijk op die datum een wijzigingsclausule toegepast of de opdracht beëindigd voor nog niet uitgevoerde leveringen.
§3. Instellingen die onder het toepassingsgebied van de bijlage vallen, rapporteren jaarlijks uiterlijk op 30 april over het voorafgaande kalenderjaar, in een elektronisch sjabloon (CSV met scheidingsteken ';' en UTF-8-codering) vastgesteld door de Vlaamse Regering:

de ingekochte volumes per productgroep, met onderscheid tussen eenmalig en herbruikbaar;
de bereikte omschakelingspercentages per productgroep;
eventuele toegepaste afwijkingen ex artikel 2, §3, met motivering en tijdspad;
de genomen maatregelen inzake opleiding, reiniging, sterilisatie en logistiek ter ondersteuning van hergebruik.

§4. De Inspectie Zorgmaterialen kan steekproefsgewijs de juistheid van de rapportering en de naleving van afdeling 2 en afdeling 2/1 verifiëren. Bij vastgestelde tekortkomingen wordt een verbeterplan opgelegd met een maximale uitvoeringstermijn van zes maanden."

Hoofdstuk 2. Slotbepalingen

Artikel 4. ( 15/02/2026 - inwerkingtreding )

§1. Artikel 1 treedt in werking op 1 maart 2026.
§2. Artikel 2 en artikel 3 treden in werking op 1 juli 2026.
§3. De Vlaamse Regering kan, indien de continuïteit van de zorg of de patiëntveiligheid dit vereist, de inwerkingtreding van artikel 2, voor één of meerdere productgroepen, éénmalig met maximaal zes maanden uitstellen. Het uitstel wordt met redenen omkleed bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad.