Decreet tot wijziging van het decreet van 7 mei 2004 tot oprichting van het publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap “Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling”, wat betreft de controle van de beschikbaarheid van de verplicht ingeschreven gegevensleveranciers, de sanctionering en het verweer

Het Vlaams Parlement heeft het volgende decreet aangenomen en Wij, Regering, bekrachtigen hetgeen volgt:

Hoofdstuk 1. Wijzigingen van het decreet van 7 mei 2004 tot oprichting van het publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap “Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling”

Artikel 1. ( 01/07/2026 - Inwerkingtreding )

In artikel 2 van het decreet van 7 mei 2004 tot oprichting van het publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap “Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling”, het laatst gewijzigd bij het decreet van 12 februari 2025 houdende wijziging van diverse bepalingen inzake digitale dienstverlening, worden de volgende definities toegevoegd, in alfabetische volgorde:

“Beschikbaarheidspercentage: het percentage van de totale meetperiode waarin een door een verplicht ingeschreven gegevensleverancier aangeboden gegevensdienst effectief en conform de geldende technische norm bereikbaar, aanspreekbaar en functioneel is, met uitsluiting van vooraf aangemelde onderhoudsvensters binnen de grenzen vastgesteld in dit decreet en zijn uitvoeringsbesluiten.”

“Kritieke storing: elke onbeschikbaarheid van een gegevensdienst die een aaneengesloten duur van dertig minuten of meer heeft, of die een aaneengesloten duur van minder dan dertig minuten heeft maar zich minstens drie keer binnen een periode van vier uur herhaalt.”

“Meetperiode: de continue periode van drie kalendermaanden waarop het beschikbaarheidspercentage wordt berekend en gerapporteerd.”

“Onderhoudsvenster: het tijdsinterval dat door de verplicht ingeschreven gegevensleverancier uiterlijk zeven kalenderdagen vooraf kenbaar is gemaakt via de status-API en het portaal van de Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling, en waarin tijdelijk beperkte onbeschikbaarheid is toegestaan binnen de voorwaarden vastgesteld door of krachtens dit decreet.”

“Status-API: de door de verplicht ingeschreven gegevensleverancier publiek en machineleesbaar aangeboden programmatorische interface waarmee realtime en historische statusinformatie over de gegevensdiensten beschikbaar wordt gesteld overeenkomstig de door de Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling bekendgemaakte technische specificatie.”

“Verplicht ingeschreven gegevensleverancier: de publieke of private rechtspersoon die krachtens dit decreet of zijn uitvoeringsbesluiten verplicht is zich in te schrijven in het register van gegevensleveranciers bij de Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling, en die daardoor onderworpen is aan de controle op de beschikbaarheid als bedoeld in dit decreet.”

Artikel 2. ( 01/07/2026 - Inwerkingtreding )

In hetzelfde decreet, het laatst gewijzigd bij het decreet van 12 februari 2025 houdende wijziging van diverse bepalingen inzake digitale dienstverlening, wordt na hoofdstuk 6 een hoofdstuk 6/1 ingevoegd, dat luidt als volgt:

“Hoofdstuk 6/1. Controle van de beschikbaarheid van verplicht ingeschreven gegevensleveranciers

Art. 38/1. Toepassingsgebied en drempels

§1. Dit hoofdstuk is van toepassing op alle verplicht ingeschreven gegevensleveranciers en op alle gegevensdiensten die zij, rechtstreeks of onrechtstreeks, ter beschikking stellen via het Vlaamse open-dataportaal of via door de Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling erkende federatiediensten.

§2. Elke betrokken gegevensdienst behaalt per meetperiode een beschikbaarheidspercentage van minimaal 98,7 procent.

§3. Onderhoudsvensters worden enkel uitgesloten uit de berekening van het beschikbaarheidspercentage voor zover ze per kalendermaand niet meer bedragen dan acht uur en voor zover zij voldoen aan de voorwaarden van artikel 38/2, §3.

Art. 38/2. Meetmethodiek en technische norm

§1. De meting van de beschikbaarheid gebeurt gelijktijdig en onafhankelijk door de Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling en door de verplicht ingeschreven gegevensleverancier, volgens een uniforme methodiek vastgelegd in de technische norm VDOG-AV01:2026, bekendgemaakt op de website van de Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling.

§2. Wanneer de metingen, uitgevoerd overeenkomstig §1, significante afwijkingen vertonen, primeert de meting van de Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling behoudens tegenbewijs geleverd door de gegevensleverancier met behulp van gelogde transactiegegevens die beantwoorden aan de specificaties van VDOG-AV01:2026.

§3. Een onderhoudsvenster wordt slechts aanvaard indien het uiterlijk zeven kalenderdagen vooraf werd aangemeld via de status-API en via het portaal van de Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling, en indien het voorzien is buiten de piekuren die in de technische norm VDOG-AV01:2026 zijn gedefinieerd.

Art. 38/3. Meldingsplicht en incidentbeheer

§1. De verplicht ingeschreven gegevensleverancier meldt elke kritieke storing onverwijld en uiterlijk binnen dertig minuten na vaststelling via de status-API en via het portaal van de Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling, met vermelding van een voorlopige impactinschatting en een verwachte hersteltijd.

§2. Binnen vijf werkdagen na het einde van de kritieke storing dient de verplicht ingeschreven gegevensleverancier een incidentrapport in met een oorzaakanalyse, een overzicht van de getroffen mitigerende maatregelen en, in voorkomend geval, het voorstel van een structureel verbeterplan.

Art. 38/4. Register en publicatie

§1. De Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling beheert een openbaar register van beschikbaarheidsstatuten per gegevensdienst, met minimaal het cumulatieve beschikbaarheidspercentage per meetperiode, het aantal kritieke storingen en de aangemelde onderhoudsvensters.

§2. Het register wordt dagelijks bijgewerkt. De Vloot voor Monitoring en Testverkeer van de Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling gebruikt gesynchroniseerde tijdsbronnen met een maximale afwijking van vijfhonderd milliseconden.

Art. 38/5. Verbeterplan bij drempelonderschrijding

§1. Indien een gegevensdienst in een meetperiode het drempelpercentage bedoeld in artikel 38/1, §2, niet haalt, legt de Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling de verplicht ingeschreven gegevensleverancier de opmaak van een verbeterplan op.

§2. Het verbeterplan wordt binnen twintig werkdagen na de kennisgeving van de verplichting ingediend. Het bevat minstens: doelstellingen per maand, technische en organisatorische maatregelen, verantwoordelijken, en een termijn waarbinnen het drempelpercentage opnieuw duurzaam wordt gehaald.

§3. De Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling beslist binnen twintig werkdagen over de aanvaarding van het verbeterplan en kan het plan gemotiveerd terugzenden ter aanvulling.

Art. 38/6. Technisch contactpunt

§1. Elke verplicht ingeschreven gegevensleverancier duidt een permanent bereikbaar technisch contactpunt aan dat 24 uur op 24 en 7 dagen op 7 kritieke storingen kan behandelen.

§2. De contactgegevens worden bijgehouden in het register van gegevensleveranciers en onverwijld bijgewerkt.”

Artikel 3. ( 01/12/2026 - Inwerkingtreding )

In hetzelfde decreet wordt na hoofdstuk 6/1 een hoofdstuk 6/2 ingevoegd, dat luidt als volgt:

“Hoofdstuk 6/2. Handhaving, sanctionering en verweer

Art. 39/1. Toezichthoudende ambtenaren

§1. De Vlaamse Regering wijst binnen de Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling toezichthoudende ambtenaren aan met bevoegdheid om, met eerbiediging van de toepasselijke regelgeving inzake gegevensbescherming, controles uit te voeren op de naleving van de bepalingen van hoofdstuk 6/1.

§2. De toezichthoudende ambtenaren kunnen metingstests uitvoeren, technische logs opvragen en, mits schriftelijke kennisgeving, redelijke toegang verkrijgen tot testomgevingen die noodzakelijk zijn om de beschikbaarheid te verifiëren.

Art. 39/2. Waarschuwing en herstelmaatregelen

§1. Bij de eerste vaststelling van een drempelonderschrijding in een meetperiode geeft de toezichthoudende ambtenaar een schriftelijke waarschuwing en kan hij bindende herstelmaatregelen opleggen.

§2. Indien binnen twee opeenvolgende meetperiodes het drempelpercentage bedoeld in artikel 38/1, §2, niet wordt gehaald, kan naast herstelmaatregelen een administratieve geldboete worden opgelegd overeenkomstig artikel 39/3.

Art. 39/3. Administratieve geldboete

§1. De administratieve geldboete bedraagt minimaal 1.000 euro en maximaal 50.000 euro per gegevensdienst en per meetperiode.

§2. De boete wordt berekend op basis van de volgende elementen: het tekort ten opzichte van het drempelpercentage, het aantal kritieke storingen, de duur van de onbeschikbaarheid tijdens piekuren en de aanwezigheid van herhaaldelijke overtredingen in de twaalf voorgaande maanden.

§3. Bij herhaaldelijke overtredingen binnen twaalf maanden kan de opgelegde boete met een factor van maximaal 2 worden vermenigvuldigd.

Art. 39/4. Procedure en rechten van verdediging

§1. Vooraleer een administratieve geldboete of bindende herstelmaatregel wordt opgelegd, wordt een kennisgeving van bezwaren betekend aan de betrokken gegevensleverancier. Deze bevat de vaststellingen, de voorgestelde sanctie of maatregel en de onderliggende bewijsstukken.

§2. De gegevensleverancier beschikt over een termijn van twintig kalenderdagen om schriftelijk verweer in te dienen en kan binnen dezelfde termijn inzage krijgen in het dossier.

§3. Op gemotiveerd verzoek wordt een hoorzitting georganiseerd. Hiervan wordt proces-verbaal opgemaakt.

Art. 39/5. Contra-expertise

§1. De gegevensleverancier kan, binnen de termijn bedoeld in artikel 39/4, §2, een onafhankelijk technisch tegenrapport indienen dat voldoet aan de norm VDOG-AV01:2026.

§2. Indien het tegenrapport wezenlijke onduidelijkheden in de metingen aantoont, heropent de toezichthoudende ambtenaar het onderzoek en kan hij bijkomende metingen bevelen gedurende maximaal dertig kalenderdagen.

Art. 39/6. Administratief beroep

§1. Tegen een beslissing tot oplegging van een administratieve geldboete of bindende herstelmaatregel kan de betrokken gegevensleverancier binnen dertig kalenderdagen een administratief beroep instellen bij de Beroepscommissie Beschikbaarheid Open Data, ingesteld binnen het beleidsdomein Digitalisering.

§2. Het beroep schorst de invordering van de geldboete tot op de dag van de beslissing in beroep. Herstelmaatregelen kunnen, indien de Beroepscommissie dit beslist omwille van dwingende continuïteitsoverwegingen, gedeeltelijk worden geschorst.

§3. De Beroepscommissie beslist binnen zestig kalenderdagen na ontvangst van het volledig dossier. Bij gebreke aan tijdige beslissing wordt het beroep geacht te zijn afgewezen.

Art. 39/7. Invordering en bestemming

§1. Administratieve geldboeten worden ingevorderd door de Vlaamse Belastingdienst volgens de regels van de invordering van niet-fiscale schuldvorderingen.

§2. De opbrengsten van de administratieve geldboeten stromen naar de algemene middelen van de Vlaamse Gemeenschap.”

Artikel 4. ( 01/07/2026 - Inwerkingtreding )

In artikel 4 van hetzelfde decreet, het laatst gewijzigd bij het decreet van 12 februari 2025 houdende wijziging van diverse bepalingen inzake digitale dienstverlening, wordt in §1, na punt 8°, twee punten toegevoegd, die luiden als volgt: “9° het monitoren en verifiëren van de beschikbaarheid van de gegevensdiensten van verplicht ingeschreven gegevensleveranciers overeenkomstig hoofdstuk 6/1; 10° het uitoefenen van toezicht en het opleggen van herstelmaatregelen en administratieve geldboeten overeenkomstig hoofdstuk 6/2.”.

Artikel 5. ( 01/07/2026 - Inwerkingtreding )

In hetzelfde decreet wordt in hoofdstuk 6/1, ingevoegd bij artikel 2, een artikel 38/7 ingevoegd, dat luidt als volgt:

“Art. 38/7. Aangifte en beheer van onderhoudsvensters

§1. De verplicht ingeschreven gegevensleverancier publiceert alle geplande onderhoudsvensters via de status-API en het portaal van de Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling. De publicatie vermeldt minstens het start- en eindtijdstip, de betrokken diensten en de voorziene impact.

§2. Indien een onderhoudsvenster door onvoorziene omstandigheden niet tijdig kon worden aangemeld, motiveert de gegevensleverancier dit in een naverklaring binnen twee werkdagen na het onderhoud. De Vlaamse Dienst voor Open Data en Gegevensuitwisseling beslist of het onderhoudsvenster uitzonderlijk en geheel of gedeeltelijk buiten beschouwing wordt gelaten in de berekening van het beschikbaarheidspercentage.”

Artikel 6. ( 01/07/2026 - Inwerkingtreding )

In hetzelfde decreet wordt een artikel 70/1 ingevoegd, dat luidt als volgt:

“Art. 70/1. Overgangsbepalingen

§1. Voor de eerste meetperiode die aanvangt na de inwerkingtreding van hoofdstuk 6/1 geldt een waarschuwingsregime: bij drempelonderschrijding wordt geen administratieve geldboete opgelegd, maar enkel een verplicht verbeterplan bedoeld in artikel 38/5.

§2. Vanaf de daaropvolgende meetperiode zijn de bepalingen van hoofdstuk 6/2 volledig van toepassing.”

Hoofdstuk 2. Slotbepalingen

Artikel 7. ( 15/05/2026 - Inwerkingtreding )

Dit decreet treedt in werking als volgt:

1° de artikelen 1, 2, 4, 5 en 6 treden in werking op 1 juli 2026;

2° artikel 3 treedt in werking op 1 december 2026.

De Vlaamse Regering kan voor categorieën van verplicht ingeschreven gegevensleveranciers een latere datum van inwerkingtreding vaststellen, die niet later mag zijn dan 1 maart 2027.