Decreet tot wijziging van het Gerechtelijk Wetboek en de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen, wat betreft het Vlaams digitaal leerkrediet

Dit decreet bepaalt welke rechtbank geschillen over het Vlaams digitaal leerkrediet behandelt en legt regels vast voor de uitwisseling van gegevens daarover.

Samenvatting in gewone taal

Dit decreet legt vast hoe je een beslissing over het Vlaams digitaal leerkrediet kunt aanvechten en welke rechtbank daarover mag oordelen. Het is er voor iedereen die leerkrediet aanvraagt of gebruikt, en voor wie een terugbetaling moet doen of een administratieve boete krijgt. Ook discussies over foutieve of onvolledige gegevens die je recht op leerkrediet beïnvloeden, vallen hieronder. Ben je het niet eens met een beslissing? Dan kun je naar de arbeidsrechtbank: die van je woonplaats, of – als dat niet kan – die van de zetel van de Vlaamse administratie of het agentschap dat besliste. Je mag ook kiezen voor de rechtbank op de plaats waar je opleiding vooral doorgaat. Je moet je zaak starten binnen 45 dagen vanaf de dag dat je de beslissing ontvangt. De regels voor sociale zaken gelden. Uitgesproken beslissingen gelden meteen, ook als je bezwaar of beroep aantekent, en zonder waarborg te moeten betalen. Alleen als de rechter dat gemotiveerd beslist, kan hiervan worden afgeweken. De meeste regels gelden vanaf 1 september 2025; extra aanpassingen volgen op 1 januari 2026.

Documenttype: Decreet
Publicatiedatum: 9 juni 2026
Status: Geldig
Trefwoorden: Vlaams digitaal leerkrediet Gerechtelijk Wetboek rechtspleging gegevensuitwisseling administratieve sancties terugvorderingen

INHOUDSTAFEL

Hoofdstuk 1. Inleidende bepaling
Hoofdstuk 2. Wijziging van het Gerechtelijk Wetboek
Hoofdstuk 3. Wijzigingen van de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen
Hoofdstuk 4. Slotbepaling

Hoofdstuk 1. Inleidende bepaling

Artikel 1. ( 01/09/2025 - Inwerkingtreding )

Dit decreet regelt een gemeenschapsaangelegenheid en strekt tot aanpassing van het Gerechtelijk Wetboek en van de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen, met het oog op de rechtspleging en de gegevensuitwisseling in het kader van het Vlaams digitaal leerkrediet, bedoeld in het decreet van 20 juni 2024 betreffende het Vlaams digitaal leerkrediet.

Hoofdstuk 2. Wijziging van het Gerechtelijk Wetboek

Artikel 2. ( 01/09/2025 - Inwerkingtreding )

In artikel 580 van het Gerechtelijk Wetboek, het laatst gewijzigd bij de wet van 14 maart 2025, wordt in paragraaf 1 een punt 24° ingevoegd, dat luidt als volgt:
"24° de vorderingen en beroepen betreffende rechten, plichten, terugvorderingen en administratieve sancties die voortvloeien uit of verband houden met het Vlaams digitaal leerkrediet, bedoeld in het decreet van 20 juni 2024 betreffende het Vlaams digitaal leerkrediet, met inbegrip van de betwistingen betreffende gegevenscorrecties en gegevenskwaliteitsbeslissingen die impact hebben op het recht op of de omvang van het Vlaams digitaal leerkrediet."

Artikel 3. ( 01/09/2025 - Inwerkingtreding )

In hetzelfde Wetboek wordt, in boek II, deel IV, titel I, een artikel 580/1 ingevoegd, dat luidt als volgt:
"Art. 580/1. Voor de in artikel 580, §1, 24°, bedoelde zaken is bevoegd:
1° de arbeidsrechtbank van de woon- of verblijfplaats van de natuurlijke persoon die het Vlaams digitaal leerkrediet aanvraagt, geniet of aan wie een terugvordering of sanctie wordt opgelegd;
2° bij ontstentenis daarvan, de arbeidsrechtbank van de zetel van de Vlaamse administratie of het Vlaamse agentschap dat de bestreden beslissing heeft genomen;
3° naar keuze van de eiser, de arbeidsrechtbank van de plaats waar de betrokken opleiding of kwalificerende activiteit hoofdzakelijk wordt gevolgd.
De zaak wordt ingeleid en behandeld volgens de regelen van het sociaal procesrecht. De termijn om de vordering in te stellen bedraagt, op straffe van onontvankelijkheid, vijf en veertig dagen te rekenen vanaf de kennisgeving van de beslissing."

Artikel 4. ( 01/09/2025 - Inwerkingtreding )

In artikel 1397 van hetzelfde Wetboek, het laatst gewijzigd bij de wet van 14 maart 2025, wordt een paragraaf 3 ingevoegd, die luidt als volgt:
"§3. De beslissingen gewezen in de in artikel 580, §1, 24°, bedoelde zaken zijn uitvoerbaar bij voorraad, niettegenstaande verzet of hoger beroep en zonder borgstelling, behoudens andersluidende en met redenen omklede beslissing van de rechter op verzoek van een partij."

Hoofdstuk 3. Wijzigingen van de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen

Artikel 5. ( 01/01/2026 - Inwerkingtreding )

In de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen, het laatst gewijzigd bij de wet van 25 april 2025, wordt in hoofdstuk IV, na artikel 154/1, een artikel 154/2 ingevoegd, dat luidt als volgt:
"Art. 154/2. §1. Met het oog op de uitvoering, controle en handhaving van het decreet van 20 juni 2024 betreffende het Vlaams digitaal leerkrediet mogen het Departement Onderwijs en Vorming en het Agentschap Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen het identificatienummer van de sociale zekerheid verwerken en, via de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid, persoonsgegevens uitwisselen met instanties van de sociale zekerheid en met door de Vlaamse Regering aangewezen onderwijs- en opleidingsverstrekkers.
§2. De uitwisseling en verwerking, vermeld in §1, betreft uitsluitend de gegevens die strikt noodzakelijk zijn voor:
1° de vaststelling en actualisering van de identiteit, de hoedanigheid en het adres van de betrokkene;
2° de verificatie van tewerkstellings- en werkloosheidsstatuten en relevante loopbaangegevens, inclusief arbeidstijdregelingen en anciënniteit;
3° de verificatie van inschrijvingen, effectieve deelname en leerprestaties in formele en niet-formele leersituaties die in aanmerking komen voor het Vlaams digitaal leerkrediet;
4° de bepaling en controle van rechtgevend, verbruikt en resterend leerkrediet;
5° de opsporing en behandeling van onterechte toekenningen, onverschuldigde betalingen en misbruiken.
§3. De categorieën van gegevens en de lijst van verwerkingsverantwoordelijken en verwerkers worden, na beraadslaging van het Informatieveiligheidscomité, vastgesteld door de Vlaamse Regering.
§4. De verwerkingen gebeuren met inachtneming van de beginselen van minimale gegevensverwerking, doelbinding, proportionaliteit, bewaringstermijn en integriteit en vertrouwelijkheid. De maximale bewaringstermijn voor operationele doeleinden bedraagt tien jaar na de definitieve afsluiting van het individuele dossier."

Artikel 6. ( 01/01/2026 - Inwerkingtreding )

In dezelfde wet wordt, in hetzelfde hoofdstuk, een artikel 154/3 ingevoegd, dat luidt als volgt:
"Art. 154/3. §1. De gegevensuitwisselingen, vermeld in artikel 154/2, steunen op een machtiging en beraadslaging van het Informatieveiligheidscomité, en verlopen via de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid met toepassing van de veiligheidsnormen en standaarden die door of krachtens de wet worden vastgesteld.
§2. De verwerkingsverantwoordelijken voeren een gedetailleerde toegangscontrole en een onveranderlijke logregistratie per raadpleging en per mededeling. De logs worden gedurende tien jaar bewaard en zijn enkel toegankelijk voor audit-, toezicht- en tuchtinstanties.
§3. De betrokkene wordt op transparante wijze geïnformeerd over de verwerkingen en geniet de rechten voorzien in de regelgeving inzake de bescherming van persoonsgegevens, onverminderd de wettelijke beperkingen die noodzakelijk zijn voor de controle en de handhaving."

Artikel 7. ( 01/01/2026 - Inwerkingtreding )

In dezelfde wet wordt, in hoofdstuk V, na artikel 164, een artikel 164/1 ingevoegd, dat luidt als volgt:
"Art. 164/1. §1. Onverminderd strafrechtelijke bepalingen kan, wanneer met opzet of door grove nalatigheid onjuiste of onvolledige gegevens worden verstrekt met het oog op het verkrijgen, behouden of verhogen van rechten in het kader van het Vlaams digitaal leerkrediet, een administratieve geldboete worden opgelegd door de bevoegde Vlaamse administratie.
§2. De administratieve geldboete bedraagt ten minste 250 euro en ten hoogste 25.000 euro per inbreuk, waarbij rekening wordt gehouden met de ernst van de inbreuk, de frequentie, de omvang van het onterecht genoten voordeel en eventuele recidive. De geldboete kan gecumuleerd worden met de terugvordering van onverschuldigd genoten voordelen en met de tijdelijke schorsing van de toegang tot het Vlaams digitaal leerkrediet gedurende maximaal twaalf maanden.
§3. De procedure voor het opleggen van de administratieve geldboete, met inbegrip van het recht om te worden gehoord en de beroepsmogelijkheden, wordt vastgesteld door de Vlaamse Regering. Het beroep tegen de beslissing tot oplegging van een administratieve geldboete behoort tot de bevoegdheid van de arbeidsrechtbank overeenkomstig artikel 580, §1, 24°, van het Gerechtelijk Wetboek."

Artikel 8. ( 01/01/2026 - Inwerkingtreding )

In dezelfde wet wordt, in hetzelfde hoofdstuk IV, een artikel 154/4 ingevoegd, dat luidt als volgt:
"Art. 154/4. §1. Voor de opstartfase van het Vlaams digitaal leerkrediet kunnen de in artikel 154/2 bedoelde verwerkingen en uitwisselingen worden aangewend voor de reconstructie van individuele rechten vanaf 1 september 2024, voor zover die reconstructie noodzakelijk is om een correcte beginsituatie vast te stellen en mits de betrokkenen daarover voorafgaandelijk worden geïnformeerd.
§2. De gegevens die louter voor de reconstructie worden verzameld, worden uiterlijk op 31 december 2028 gewist of geanonimiseerd, behoudens wanneer zij deel uitmaken van een hangende betwisting of een lopende terugvorderings- of sanctieprocedure."

Hoofdstuk 4. Slotbepaling

Artikel 9. ( 15/07/2025 - Inwerkingtreding )

Dit decreet treedt in werking als volgt:
1° artikel 1 en de artikelen 2 tot en met 4 treden in werking op 1 september 2025;
2° de artikelen 5 tot en met 8 treden in werking op 1 januari 2026.
De Vlaamse Regering kan, voor de artikelen 5 tot en met 8, een vroegere datum van inwerkingtreding bepalen voor projecten die zij als proef- of pilootprojecten erkent.

Artikel 10. ( 15/07/2025 - Inwerkingtreding )

De Vlaamse Regering is belast met de uitvoering van dit decreet en neemt de nodige uitvoeringsmaatregelen om de behandeling van geschillen en de gegevensuitwisseling inzake het Vlaams digitaal leerkrediet operationeel te maken.